برچسب: بوکر

دریا واکاوی گذشته و غوطه خوردن در گستره‌ی زمان و خاطره است، بستری برای رستگاری. مردی میانسال که همچنان در سوگ همسرش نشسته، برای رهایی از تنهایی و یافتن تسلی تصمیم می‌گیرد به گذشته بازگردد، به ابتدای نوجوانی خود. جایی که برای نخستین‌بار مفهوم عشق و مرگ را تجربه کرده بود. او به خانه‌ی ساحلی «سدارها» بازمی‌گردد، جایی که خانواده‌ی گریس تعطیلات تابستانی‌شان را آنجا می‌گذراندند.

هفت عدد مهم و مقدسی است و از زمان‌های گذشته برای انسان‌ها اهمیت خاصی داشته است. می‌گویند خداوند زمین و آسمان‌ها را در هفت روز آفرید، خیلی از آموزه‌های عرفانی و اخلاقی هفت مرحله دارند، نت‌های موسیقی هفت تا هستند و روزهای هفته هم همین‌طور. رد پای هفت را در خیلی ازموارد زندگی انسان می‌توان پیدا کرد و شاید به همین خاطر ما هم فکر کردیم هفتمین سال وینش آنقدر مهم است که پرونده‌ای را برای بررسی سال گذشته خود اختصاص دهیم.

روز سه‌شنبه،  بیست‌وسوم ماه می، مراسم اهدای جایزه ادبی بوکر 2023 برگزار شد. این جایزه‌، به صورت سالانه به بهترین اثر داستانی از سرتاسر جهان تعلق می‌گیرد؛ البته با یک شرط! آن هم اینکه اثر باید به انگلیسی ترجمه و در بریتانیا و ایرلند منتشر شده باشد. مترجم و نویسنده‌ی اثر منتخب هم به اشتراک، برنده‌ی 50هزار پوند خواهند شد. جایزه‌ی امسال به گئورگی گوسپودینوف برای رمان پناهگاه زمان رسید. در ادامه، تلاش می‌کنیم که شما را با مهم‌ترین نکات در مورد بوکر 2023 و رمان منتخبش آشنا کنیم.

فهرست اولیه (13 نفره که در انگلیسی به آن Long List می‌گویند) جایزه جهانی بوکر برای سال 2023 اعلام شد. در این فهرست از نویسنده اوکراینی آندری کورکوف تا رمان‌نویس هندی پرومال موروگان که بعد از این‌که آثارش مورد اعتراض قرار گرفت خود را نویسنده‌ای «مُرده» اعلام کرد. جایزه بوکر بین‌المللی سالانه به رمان یا مجموعه داستان کوتاهی که به زبانی غیرانگلیسی نوشته شده، به انگلیسی ترجمه شده و در بریتانیا یا ایرلند منتشر شده است، تعلق می‌گیرد. مبلغ جایزه 50 هزار پوند است که به طور مساوی بین نویسنده و مترجم کتاب برنده تقسیم می‌شود.

جوایز ادبی ملاک خوبی و بدی آثار ادبی نیستند. اصلاً چطور می‌توان در ادبیات بهترین را انتخاب کرد؟ اما با وجود همه این‌ها، این جوایز راهنمایی هستند برای کتاب‌خوان‌ها. هرکدام از برنده‌های جوایز، منتخب هیات داورانی هستند که می‌توانیم به انتخاب‌شان به عنوان پیشنهاد گروهی از متخصصین اعتنا کنیم. بزرگ‌ترین جایزه دنیای ادبیات نوبل ادبی است که امسال به خانم آنی ارنوی فرانسوی برای مجموعه آثارش تعلق گرفت. جایزه بوکر (آثار انگلیسی‌زبان) برنده‌ای سریلانکایی داشت و بوکر بین‌المللی (ترجمه به انگلیسی) برنده‌ای هندی. برنده بوکر عربی هم نویسنده جوانی از لیبی بود. پرونده این هفته ما به معرفی برندگان پنج جایزه ادبی مهم سالانه اختصاص دارد.

شیهان کاروناتیلاکا برنده نهایی جایزه بوکر سال 2022 اعلام شد. در فهرست اولیه بوکر از لیلا موتلی 20 ساله تا آلن گارنر 87 ساله به چشم می‌خوردند اما درنهایت این جایزه معتبر کتاب در دنیای انگلیسی‌زبان به نویسنده‌ای از کشور سری‌لانکا رسید. بوکر جایزه‌ای است در دنیای ادبیات انگلیسی‌زبان. هرسال به بهترین آثاری اهدا می‌شود که به زبان انگلیسی خلق شده باشند. البته جایزه دیگری هم در سالیان اخیر به نام بوکر بین‌المللی ابداع شده که از بین آثاری که به زبان انگلیسی ترجمه شده باشند به بهترین اثر اهدا می‌شود و همین امسال به گیتانجالی شری نویسنده هندی تعلق گرفت.

فهرست اولیه (Long List) جایزه بوکر 2022 اعلام شد. در این فهرست 13 کتاب و نویسنده اعلام شدند که سرانجام از بین آن‌ها شش نامزد دریافت جایزه روز 15 شهریور اعلام خواهند شد و یکی از آن شش نامزد هم روز 25 مهر برنده جایزه بوکر 2022 خواهد بود. در میان این سیزده کتاب/نویسنده‌ی فهرست اولیه از لیلا موتلی 20 ساله تا آلن گارنر 87 ساله به چشم می‌خورند.

جایزه بوکر بین‌المللی امسال به گیتانجالی شری رمان‌نویس و داستان‌نویس هندیِ ساکن دهلی‌نو رسید. این نویسنده 64 ساله، تاکنون پنج رمان منتشر کرده و در فهرست نامزدهای جایزه بوکر در کنار جان فوس نروژی، بورا چانگ کره‌ای، الگا توکارچوک لهستانی، میکو کاواکامی ژاپنی و کلودیا پینیرو اسپانیایی قرار داشت. پنج نفر از شش نامزد بوکر بین‌المللی زن بودند. آخرین رمان او «مقبره شن» درباره زن هندی مسنی است که پس از مرگ شوهرش نمی‌تواند به زندگی عادی برگردد. اما وقتی به خانه دختر نویسنده‌اش نقل مکان می‌کند، خیلی چیزها فرق می‌کنند.

داستان رمان «زندگی پی» یان مارتل روی کاغذ غیرقابل باور است: یک پسر 16 ساله هندی از کشتی در حال غرق شدن بیرون انداخته شده. بار کشتی حیوانات باغ وحش بوده و حالا پسرک خود را در یک قایق نجات با یک کفتار، یک گورخر (که کفتار او را زنده می‌خورد) یک اورانگوتان و یک ببر بنگال می‌یابد که زیر یک برزنت پنهان شده است. هنر یان مارتل اما این است که چنین داستان غیر قابل باوری را قابل باور روایت کرده است. اقتباس سینمایی از این رمان که ساخته‌ی آنگ لی است را شاید دیده باشید. در این یادداشت تیم آدامز نویسنده گاردین ریویویی درباره این رمان نوشته است.

نامزدهای نهایی جایزه ادبی بوکر بین‌المللی مشخص شدند. ابتدا سیزده نامزد مقدماتی و حالا شش نامزد نهایی این جایزه اعلام شدند که پنج تن از شش نامزد معرفی شده، زن هستند و احتمال آن می‌رود که اولگا توکارچوک برنده‌ی نوبل ادبیات، این جایزه را نیز از آن خود کند. توکارچوک لهستانی سابقه بردن این جایزه را هم دارد. سال قبل این جایزه به دیوید دیوپ فرانسوی-سنگالی با رمان «در شب همه خون‌ها سیاه است» رسیده بود. در زیر یک معرفی اجمالی از این شش کتاب و نویسنده‌ها و گاه مترجمان‌شان را می‌توانید بخوانید.