«قدرت» یکی از جذاب‌ترین موضوعات برای نوع بشر است که مدام چهره‌های پیچیده‌تری به خود می‌گیرد. انسان از گذشته‌های دور که به شکل قبیله‌های شکارچی زندگی می‌کرد تا امروز که مجهز به هوش مصنوعی و انواع جنگ‌افزارهای ویرانگر شده، قدرت را به روش‌های مختلفی چون جنگ، کشتار و نسل‌کشی اعمال کرده است. به بهانه‌ی 24 آوریل، سالگرد نخستین نسل‌کشی قرن بیستم، به سراغ کتاب‌هایی درباره‌ی فجایع معاصر بشری رفته‌ایم، با این یادآوری که «حیات مهم است».
35 سال پیش دیوار برلین در 9 نوامبر 1989 فرو ریخت. سال پیش به این مناسبت پرونده «آن سوی دیوار» را دوست عزیزمان امین سبحانی تهیه کردند که پرونده ارزنده‌ای است و شما را به مطالعه مجدد آن فرامی‌خوانیم. علاوه‌برآن باتوجه به اینکه طی این یک سال اتفاق‌های زیادی رخ داد و پرسش‌های زیادی را در ذهن ما ایجاد کرد، فکر کردیم شاید خوب باشد کمی به ذهنمان اجازه‌ی تحرک بیشتر بدهیم و مسائل دیگری را که می‌توانند مرتبط با فروپاشی دیوار برلین تلقی شوند، مرور کنیم.
در 9 نوامبر 1989، وقتی دیوار برلین فروریخت، دیگر معلوم بود بلوک شرق دارد نفس‌های آخر را می‌کشد و این بلوک غرب است که فاتح جنگ سرد شده. جنگ سردی که نزدیک به نیم‌قرن بخش عمده‌ای از کره زمین را به دو اردوگاه متخاصم تقسیم کرده بود. اسلاونکا دراکولیچ نویسنده و روزنامه‌نگار اهل یوگسلاوی با اینکه در بلوک شرق به دنیا آمده بود اما شانس این را داشت که اهل غربی‌ترین کشور بلوک شرق، یوگسلاوی تحت حاکمیت تیتو، باشد که نسخه‌ی رقیق‌تری از سوسیالیسم بلوک شرقی بود. مجموع این شرایط و البته ویژگی‌های فردی به دراکولیچ این امکان را داد تا روایت‌گر شرق برای خوانندگان کنجکاو غربی باشد و برایشان از زیست‌ِ آن سوی دیوار بگوید. ما نیز در این پرونده به سراغ چشم‌انداز آن سوی دیوار رفته‌ایم، به جهانی که دراکولیچ ثبت کرده است.
پاسترناک از نسل آخرین نویسندگان بزرگ روس و از آن دست روشنفکران روسی بود که شعر برایش اهمیتی بیشتر از سیاست داشت. ادبیات علیه استبداد مربوط به سرنوشت عجیب رمان مشهور او «دکتر ژیواگو» است، در دورانی که ادبیات هنوز این قدرت را داشت تا در برابر استبداد بایستد، مقهور وحشت نشود و جهان را به هیجان بیاورد.
اسماعیل کاداره در طول چند دهه در زمره‌ی نویسندگانی بود که هنر خود را تحت محدودیت‌های شدید سیاسی و اجتماعی به پیش می‌بردند. دورانی تاریک و سیاه، در یکی از کوچک‌ترین کشورهای کمونیستی شرق اروپا. اما کاداره تا جایی پیش رفت که پیتر کنستانتین، مترجم ادبی صاحب‌نام، به عنوان نگارنده‌ی تاریخ بالکان از او یاد می‌کند. پیتر کنستانتین در این مقاله که در نشریه‌ی جهان ادبیات امروز به چاپ رسیده است؛ از اسماعیل کاداره، دوران بعد از خروجش از کشور و تاثیراتی که زندگی و کار در آلبانیِ انور خوجه بر قلم او گذاشتند، می‌نویسد.
شرق غرب، از هفت روایت با عناوین مقدونیه، شرقِ غرب، خریدن لنین، نامه، عکسی با یوکی، دزدان صلیب و افق شب تشکیل شده است. کتاب مثل اکثر داستان‌هایی که نویسندگان اروپای شرقی که دوران جنگ سرد و بلوک‌بندی شرق و غرب را تجربه کرده‌اند،می‌نویسند، طنز تلخی دارد. تمام روایت‌های کتاب درباره‌ی دوپارگی‌ست. اگرچه مخالفان کمونیسم ممکن است تمام مشکلات این کشور را به حساب رقیب بنویسند، اما واقعیت این است که روایت‌ها از هیچ طرفی حمایت نمی‌کند و فقط بیان کننده وضعیت بلغارستان درطول این بی ثباتی‌هاست.
این کتاب به خوبی نشان می‌دهد که چگونه می‌توان بینش و تفکر دیالکتیکی داشت و به سادگی قلابی‌بودن یا اصل‌بودن هر نظریه یا تئوری را در همه‌ی پدیده‌ها بررسی کرد. بدون آن‌که ناگزیر باشیم از مفاهیم جعلی هم‌چون تفکر انتقادی و امثالهم بهره ببریم.
«قدرت» یکی از جذاب‌ترین موضوعات برای نوع بشر است که مدام چهره‌های پیچیده‌تری به خود می‌گیرد. انسان از گذشته‌های دور که به شکل قبیله‌های شکارچی زندگی می‌کرد تا امروز که مجهز به هوش مصنوعی و انواع جنگ‌افزارهای ویرانگر شده، قدرت را به روش‌های مختلفی چون جنگ، کشتار و نسل‌کشی اعمال کرده است. به بهانه‌ی 24 آوریل، سالگرد نخستین نسل‌کشی قرن بیستم، به سراغ کتاب‌هایی درباره‌ی فجایع معاصر بشری رفته‌ایم، با این یادآوری که «حیات مهم است».
35 سال پیش دیوار برلین در 9 نوامبر 1989 فرو ریخت. سال پیش به این مناسبت پرونده «آن سوی دیوار» را دوست عزیزمان امین سبحانی تهیه کردند که پرونده ارزنده‌ای است و شما را به مطالعه مجدد آن فرامی‌خوانیم. علاوه‌برآن باتوجه به اینکه طی این یک سال اتفاق‌های زیادی رخ داد و پرسش‌های زیادی را در ذهن ما ایجاد کرد، فکر کردیم شاید خوب باشد کمی به ذهنمان اجازه‌ی تحرک بیشتر بدهیم و مسائل دیگری را که می‌توانند مرتبط با فروپاشی دیوار برلین تلقی شوند، مرور کنیم.
در 9 نوامبر 1989، وقتی دیوار برلین فروریخت، دیگر معلوم بود بلوک شرق دارد نفس‌های آخر را می‌کشد و این بلوک غرب است که فاتح جنگ سرد شده. جنگ سردی که نزدیک به نیم‌قرن بخش عمده‌ای از کره زمین را به دو اردوگاه متخاصم تقسیم کرده بود. اسلاونکا دراکولیچ نویسنده و روزنامه‌نگار اهل یوگسلاوی با اینکه در بلوک شرق به دنیا آمده بود اما شانس این را داشت که اهل غربی‌ترین کشور بلوک شرق، یوگسلاوی تحت حاکمیت تیتو، باشد که نسخه‌ی رقیق‌تری از سوسیالیسم بلوک شرقی بود. مجموع این شرایط و البته ویژگی‌های فردی به دراکولیچ این امکان را داد تا روایت‌گر شرق برای خوانندگان کنجکاو غربی باشد و برایشان از زیست‌ِ آن سوی دیوار بگوید. ما نیز در این پرونده به سراغ چشم‌انداز آن سوی دیوار رفته‌ایم، به جهانی که دراکولیچ ثبت کرده است.
پاسترناک از نسل آخرین نویسندگان بزرگ روس و از آن دست روشنفکران روسی بود که شعر برایش اهمیتی بیشتر از سیاست داشت. ادبیات علیه استبداد مربوط به سرنوشت عجیب رمان مشهور او «دکتر ژیواگو» است، در دورانی که ادبیات هنوز این قدرت را داشت تا در برابر استبداد بایستد، مقهور وحشت نشود و جهان را به هیجان بیاورد.
اسماعیل کاداره در طول چند دهه در زمره‌ی نویسندگانی بود که هنر خود را تحت محدودیت‌های شدید سیاسی و اجتماعی به پیش می‌بردند. دورانی تاریک و سیاه، در یکی از کوچک‌ترین کشورهای کمونیستی شرق اروپا. اما کاداره تا جایی پیش رفت که پیتر کنستانتین، مترجم ادبی صاحب‌نام، به عنوان نگارنده‌ی تاریخ بالکان از او یاد می‌کند. پیتر کنستانتین در این مقاله که در نشریه‌ی جهان ادبیات امروز به چاپ رسیده است؛ از اسماعیل کاداره، دوران بعد از خروجش از کشور و تاثیراتی که زندگی و کار در آلبانیِ انور خوجه بر قلم او گذاشتند، می‌نویسد.
شرق غرب، از هفت روایت با عناوین مقدونیه، شرقِ غرب، خریدن لنین، نامه، عکسی با یوکی، دزدان صلیب و افق شب تشکیل شده است. کتاب مثل اکثر داستان‌هایی که نویسندگان اروپای شرقی که دوران جنگ سرد و بلوک‌بندی شرق و غرب را تجربه کرده‌اند،می‌نویسند، طنز تلخی دارد. تمام روایت‌های کتاب درباره‌ی دوپارگی‌ست. اگرچه مخالفان کمونیسم ممکن است تمام مشکلات این کشور را به حساب رقیب بنویسند، اما واقعیت این است که روایت‌ها از هیچ طرفی حمایت نمی‌کند و فقط بیان کننده وضعیت بلغارستان درطول این بی ثباتی‌هاست.
این کتاب به خوبی نشان می‌دهد که چگونه می‌توان بینش و تفکر دیالکتیکی داشت و به سادگی قلابی‌بودن یا اصل‌بودن هر نظریه یا تئوری را در همه‌ی پدیده‌ها بررسی کرد. بدون آن‌که ناگزیر باشیم از مفاهیم جعلی هم‌چون تفکر انتقادی و امثالهم بهره ببریم.
Thanks for clicking. That felt good.
Close
