روز: 9 فروردین 1401

هاینریش بل از معروف‌ترین نویسندگان آلمان است که آثار بسیاری خلق کرده و برنده جایزه نوبل شده است. کتاب‌های او از آثار ارزشمند و خواندنی دنیای ادبیات به حساب می‌آیند.

خواندن گفت‌وگو با فیلم‌سازان بزرگ همیشه برای علاقمندان به سینما جذاب است. این گفت‌وگوها هم دانسته‌هایی درباره آثار این فیلم‌سازان و سبک و سیاق کارشان می‌آموزد و هم بخش‌هایی از زندگی شخصی و دیدگاه‌های آن‌ها را معلوم می‌کند.

داستان ارابه خورشید پیچیده نیست اما داستانی است که ویژگی‌اش امساک است، هم در فرم هم در نوشتار. اما این امساک بیشتر از این‌که برای بال و پر دادن به تخیل خواننده برای تکمیل بخش‌های نگفته داستان باشد، برای هدایتش به ماجرای دیگری است. ماجرای کشف نمادها و تمثیل‌ها. برای رسیدن به داستانی بزرگتر.

اگر در سال‌های اخیر بازار کتاب کودک و نوجوان را دنبال کرده باشید، شاید کتاب‌های متنوعی که درباره‌ی زنان موفق منتشر شده است، توجهتان را جلب کرده باشد؛ زنان بلندپرواز، زنان تاثیرگذار، شگفتی‌آفرین، زنانی که جهان را بهتر کردند، زمین را نجات دادند، دنیا را تغییر دادند، زنان متفاوت با رویاهای دور و درازی که خلاف جریان حرکت کردند و نشان دادند می‌توان در نظم کهنه‌ی جهان تغییری ایجاد کرد. این کتاب‌ها نه تنها در ایران که در جهان هم مورد استقبال قرار گرفته‌اند. این پرونده در قالب مقاله‌ای تحلیلی به بررسی این پدیده می‌پردازد و چند نمونه از این کتاب‌ها را هم معرفی می‌کند.

توماس ساویج، نویسنده‌ی کتاب قدرت سگ، در گمنامی از دنیا رفت. امید می‌رود فیلم جدید جین کمپیون اوضاع را عوض کند. قدرت سگ وقتی در سال ۱۹۶۷ نخستین بار منتشر شد حداکثر ۱۰۰۰ نسخه به فروش رفت. جین کمپیون کارگردان مشهور سینمای هنری زمانی به این رمان علاقه‌مند شد که مادرخوانده‌اش در سال ۲۰۱۷ یک نسخه از آن را به او قرض داد. این مقاله را آلن ولتسین  Alan Weltzien نوشته که کتابی با نام غرب وحشی: زندگی و آثار توماس ساویج دارد. مقاله در 15 فوریه 2022 درواشنگتن پست به چاپ رسیده است.

کتاب‌هایی با محوریت زنان موفق در سال‌های اخیر پرفروش بوده‌اند و به چاپ‌های متعدد رسیده‌اند. نکته‌ای که نشان می‌دهد برای بعضی از والدین مهم است که کودکان‌شان از کلیشه‌های تبعیض جنسیتی عبور کنند. ممکن است تمام این کتاب‌ها باکیفیت نباشند و بسیاری به خاطر عطش مخاطبان به این‌گونه کتاب‌ها- نه فقط در ایران بلکه در بسیاری از کشورهای جهان- تولید و منتشر شده باشند. دو کتابی که در این یادداشت کوتاه معرفی می‌شوند فقط نمونه‌‌ای از کتاب‌هایی هستند که به فارسی ترجمه شده‌اند و محوریت آن‌ها «زنان موفق» است.

این گزارش نگاهی است به کتاب‌هایی که زنان شگفت‌انگیز و موفق را به دختران جوان معرفی می‌کنند. همه‌ی این کتاب‌ها دارند نام زنان را به یاد می‌آورند و آن‌ها را قابل روایت شدن می‌دانند. مثل نقطه‌هایی روشن که به طور پنهانی به هم وصل‌اند و می‌توانند با هم حرکت کنند. آن‌ها الگو هستند برای توانستن، اما دختران امروز، به خصوص در جوامعی که حقوق رسمی‌ و قانونی‌شان به سادگی نادیده گرفته می‌شود، بیشتر به جهانی برابرتر و عادلانه‌تر نیاز ندارند؟ به جای جهانی نابرابر که در آن فقط بعضی از زنان موفق می‌توانند بدرخشند و نامی از خود به جا بگذارند؟

پرداختن به کشمکش‌های یک زن متاهل و البته مادر در آستانه چهل‌سالگی به خودی خود جذاب و پُرکِشش است؛ چه برسد به این‌که پای داغ عشقی قدیمی و ناکام هم به داستان باز شود تا صفت جسارت هم قرین جذاب بنشیند. ناهید طباطبایی عمیق می‌بیند، اما ساده روایت می‌کند. او به اصل قصه گفتن وفادار می‌ماند و به مخاطبش احترام می‌گذارد و با بیراهه رفتن و دست انداختن خواننده آزار نمی‌‌رساند.