برچسب: زنان

جنگ به چشم ما ویرانگر است و زن در نگاهمان سمبل زندگی و زایش. زنان در میانه جنگ‌هایی که نقشی در ایجاد و تداومش نداشته‌اند، چه نگاه و تجربه‌‌ی متفاوتی را ثبت کرده‌اند؟ در این پرونده مستندات زنانی را می‌خوانیم که حتی در میانه جنگ‌ها انگار برای زندگی می‌جنگند.

در سنت روایت‌شناسی و اسطوره‌پژوهی معاصر، کمتر مفهومی به اندازه «سفر قهرمان» بر ادبیات، سینما و حتی روان‌شناسی تأثیر گذاشته است. از زمانی که جوزف کمبل با کتاب «قهرمان هزارچهره» الگوی مشهور خود را برای تبیین روایت‌های اسطوره‌ای ارائه کرد، سفر قهرمان به یکی از بنیادی‌ترین چارچوب‌های فهم داستان و تحول شخصیت در ادبیات و هنرهای نمایشی تبدیل شد. با این حال، این الگو از همان آغاز با یک پرسش مهم مواجه بود: آیا تجربه انسانی را می‌توان صرفاً از دریچه روایت‌های مردانه فهمید؟ کتاب «سفر قهرمان زن» نوشته گیل کریگر تلاشی جدی برای پاسخ به همین پرسش است.

هیچکس نمی‌داند نخستین بار کدام زن و در کجا با تکیه بر آگاهی خود نظام مردسالار را به چالش کشید و سرنوشت او چه شد؟ اما آنچه که ‌می‌دانیم این است که همواره در طول تاریخ زنانی بودند که با تمام جان خود در برابر ستم و نابرابری مقاومت کردند تا آنکه بالاخره بتوانند روزی خواهران خود را ملاقات کنند و مبارزات خود را سامان ببخشند. هشت مارس نقطه‌ی عطف مبارزات زنان برای کسب آزادی و برابری است تا هربار از تجربیات خود بگویند و بتوانند جهان را از چشم‌انداز خویش ببینند و توصیف کنند.

در ادبیات سیاه، مردان به خاطر عشق به قدرت، غرور و امیال جنسی دچار خطا می‌شوند. اما زنان پیوندی طبیعی و رمزآلود با شرّ دارند؛ دیدی زن‌ستیزانه و متكی بر اسطوره‌ی پیوند حوّا و مار كه با قرن‌ها آموزش مهذب‌گرایی در جامعه ریشه‌ی عمیق دارد. در رمان سیاه شخصیت زن فتانه‌ی شرور به طور نامحدودی تكرار می‌شود.نقش او فریب دادن قهرمان اصلی مرد داستان و نابودیش است.

زنان پلیسی‌نویس، از آن دسته نویسندگانی هستند كه در تبدیل رمان پلیسی به ابزاری قدرتمند برای تجزیه و تحلیل تكامل ساختارهای اجتماعی و رفتارهای فردی و جمعی عصر ما سهیم‌اند. آن‌ها نگرش خلق شخصیت‌های پیچیده، قابل باور و كاملاً مستقر در محیطی مشخص را عمق می‌بخشند و غنی می‌سازند. و از همه مهم‌تر، لذت خواندن را برای ما به ارمغان می‌آورند.

نشانگان پهلوان‌های مهری “خرد، راستی و مردمی” مشخصه‌ای مربوط به جنسیت نیست و در میان زنان بسیاری قابل مشاهده است. کلمه “یار” خود گواه حضور فرهنگ مهری-پهلوانی در میان زنان است. “یار” از یک سو به معنی هم رزم و از سوی دیگر به معنی محبوب است که اتفاقا در فرهنگ عامه به زنان بسیار اطلاق می شود؛ شاید همین بازگو کننده عمومیت‌یافتگی این نشانگان میان هر دو جنس باشد. تنها چیزی که این نشانگان را از پهلوان دور می کند غرور است؛ همچون جمشید، پهلوان-شاه اسطوره‌ای که غرور فره‌اش را از  او دور کرد.

خشونت و آزار علیه زنان از شایع‌ترین و درعین‌حال پنهان‌ترین مسائلی است که جامعه با آن روبه‌روست. موضوعی که نه‌تنها کمتر به آن پرداخته می‌شود بلکه خود جامعه با سکوت و انکار سعی در خاموش کردن صدای راویان دارد. روایت‌های مستند و داستانی از خشونت و آزار جنسی، علاوه‌براینکه تجربه‌های تلخ قربانیان را به تصویر می‌کشند، بلکه جامعه را برای رویارویی با چهره‌ی ناخوشایند واقعیت‌های پنهانش آماده می‌کنند. در این پرونده نگاهی داریم به برخی روایت‌های داستانی و مستند از خشونت و آزار جنسی.

ویرجینیا وولف یکی از نویسندگان بزرگ قرن بیستم و از چهره‌های شاخص مدرنیسم ادبی است که با بهره‌گیری از زبان و فرم‌های نوین، مرزهای سنتی روایت را جابجا کرد. او در آثارش از خلال بررسی عمیق زندگی روزمره بسیاری از مضامین زندگی مدرن همچون تمایلات جنسی، فمینیسم، جنگ، سیاست، آموزش و … را مورد کندوکاو قرار داد. نوآوری‌های ادبی وولف و تاثیرش بر بسیاری از مباحث اجتماعی و فرهنگی زمانه، او را به یکی از نمادهای ادبیات فمینیستی و مدرن تبدیل کرده است.