برچسب: سیمین دانشور

سال گذشته گروهی از اهالی ادبیات و خوانندگان وینش، ده داستان صدسال اخیر را در قالب پویش «صدسال شمسی، ده داستان فارسی» انتخاب کردند. در شش ماه گذشته، پرونده‌هایی برای شش انتخاب اول این نظرخواهی ترتیب دادیم که هر پرونده شامل یک نقد اصلی و چندین یادداشت و مقاله مرتبط با کتاب موردنظر بود.
در این پرونده این شش نقد کتاب را در کنار هم قرار داده‌ایم و دوباره می‌خوانیم.

نقدی از سعید مهیمنی بر کتاب اشعار منصور اوجی در نشریه گردون شماره اردیبهشت 72 به چاپ رسیده است. کتاب اشعار اوجی «هوای باغ نکردیم» آن زمان در انتشارات نوید شیراز تازه چاپ شده بود و برگزیده شعرهای منصور اوجی به انتخاب هوشنگ گلشیری را دربرمی‌گرفت.در این نقد مهیمنی می‌نویسد: «بی هیچ پیش آورد یا پس آوردی، می‌توان اوجی را شاعر شعرهای روشن و ساده و ملموس دانست؛ شعرهای روان، زلال و نرم که با شعر غنایی پهلو می‌زند.»

منتخبی از نظرات افراد مختلف درباره سووشون، نظراتی که از میان کتاب‌ها و گفتگوها انتخاب شده‌اند و اغلب قصد دارند نگاهی تحلیل‌گر به لایه‌های سطحی و درونی اثر داشته باشند. نظراتی که سووشون را گاه مثل یک سند تاریخی می‌بینند و گاه یک اثر نمادین.

سووشون اثری است در بهترین هماهنگی با خودش. این هماهنگی اثر از خالقی می‌آید که به گمانم در بیشترین هماهنگی با خودش بود. زنی که همه زنانگی، روشنفکری، دانش و سواد، جایگاه اجتماعی، رابطه همسری‌اش و … در کلیت خوشایندی دیده می‌شد که برازنده خودش بود. نه لهجه شیرازی اش او را عوام یا عوام‌زده می کرد و نه تدریس دانشگاهی‌اش ژست روشنفکری برایش می‌خرید. او به همان سادگی و غنی بودنی بود که تا آخر در خانه جلال زندگی کرد و می گفت دوست دارم رخت هایم زیر آفتاب این مملکت خشک شود. و حرفش بوی هیچ تزویری نمی داد.

تعداد آثاری که درباره سیمین دانشور منتشر شده یا به بررسی کلی همه آثار او پرداخته بیش از این‌هاست اما در اینجا تلاش کردیم تا کتاب‌های مطرحی را که به طور مشخص به بررسی سووشون پرداخته‌اند، گردآوری کنیم. روشن است که به غیر از این کتاب‌ها، مقالات زیادی هم درباره این اثر نوشته شده است. این فهرست با احتساب مقالات می‌تواند بسیار گسترده‌تر شود.

میهن بهرامی که خود نویسنده و نقاش و روانشناس است، سووشون را از ابعاد مختلف بررسی کرده، گاهی از منظر داستان، گاهی با توسل جستن به شگردهای نقاشی و همچنین با تحلیل روانشناختی روحیات و فرهنگ مردم این منطقه. او یوسف را مابه‌ازای جلال می‌داند، با همان سرگردانی و در عوض پایان زری را ستایش زندگی و تعالی هستی، همانگونه که خود سیمین بود.
این نقد اولین بار در نشریه نیمه دیگر (نشریه فرهنگی، سیاسی و اجتماعی زنان) شماره هشتم پاییز 1367 چاپ شده است.

قریب به شصت سال است که این نام در میان ایرانیان داستانی به جز داستان سیاوش را یادآوری می‌کند و قهرمانان دیگری را در خاطر می‌آورد. نام سووشون قریب به شصت سال است که با نام «زری» و «یوسف» گره خورده است. قهرمانانی که سیمین دانشور آن‌ها را در سال ۱۳۴۸ در یک داستان ۳۰۴ صفحه‌ای خلق می‌کند.
این بخشی از متنی است که لادن عظیمی از مخاطبان وینش درمورد داستان «سووشون» سیمین دانشور برای شرکت در مسابقه نقد کتاب وینش فرستاده است و تحریریه وینش آن را به عنوان سومین نقد برتر مسابقه نقدکتاب انتخاب کرد.