حرفه: کتابفروش

حرفه: کتابفروش

کتاب و کتابفروشی دو بخش جدانشدنی از هم هستند. وقتی صحبت از کتابفروشی به معنای فیزیکی آن باشد لاجرم پای کتابفروش هم به میان کشیده می‌شود.

کتابفروشی شغلی قدیمی است، حتی قدیمی‌تر از دوران چاپ و فراگیر شدن کتاب، اما خوشبختانه هنوز منقرض نشده و هواخواهان بسیاری دارد.

آیا کتابفروش‌ها انسان‌های متفاوتی هستند؟ کار آنها تنها یک حرفه است یا درآمیختگی زیادی با زندگی شخصی آنها دارد؟ افراد خاصی جذب آن می‌شوند یا فروختن کتاب آنها را تبدیل به آدم‌های متفاوتی می‌کند؟

حتما این هم مثل هر حرفه دیگری ویژگی‌ها و مسائل خودش را دارد اما قطعا سروکار داشتن با دنیای داستان و کتاب، شخصیت‌ و حاشیه‌های جالبی برای آنها درست می‌کند.

کتابفروشی شغل رویایی خیلی از آدم‌هاست اما شاید ندانند که در این کار با چه مسائلی سروکار دارند. #مهدی-ملکشاه هم نویسنده است و هم کتابفروش، او سال‌هاست که به این حرفه مشغول است و چون خودش از اهل قلم است توانسته تجربیاتش را به صورت مجموعه یادداشت‌های خواندنی بنویسد. نوشته‌هایی که هم تجربه کتابفروشی را منتقل می‌کند و هم فضای کتاب و کتابخوانی امروز را نشان می‌دهد.

چرا کتابفروش‌بودن سخت است؟ چه کتابی انتخاب کنم؟ این اولین سوالی است که یک کتابفروش با آن روبه‌رو می‌شود. اما چطور به این سوال پاسخ بدهد وقتی نه طرف مقابلش را می‌‌شناسد (مگر اینکه به یک تخمین شتاب‌زده با توجه به ظاهر و صحبت‌های او اکتفا کند) و نه می‌داند قبل از آن چه خوانده و نه این‌که در کتاب‌ها دنبال چیست؟ اما خب راهنمای کتابفروشی را آن‌جا گذاشته‌اند برای پاسخ دادن به همین سوال. مهدی ملکشاه در این یادداشت (و یادداشت‌های دیگری که به زودی منتشر می‌کنیم) کلنجار ذهنی یک کتابفروش را روایت می‌کند. اولین یادداشت درباره این است که به مشتری جزء از کل را پیشنهاد کند یا شوهر آهو خانم را، و اصلاً این توصیه چه معناهایی دارد.

کتابفروش‌ها چگونه می‌میرند؟ همه‌ی کتاب‌فروش‌های خوب مثل همند اما هر کتابفروش بدی به شیوه‌ی منحصر به خودش بد است. من کتاب‌فروش‌های خوب زیادی می‌شناسم که بداخم و بی‌حوصله و حتی پرخاش‌گرند اما کارشان را بلدند و این بیش و پیش از هرچیز به این معناست که بلدند چگونه چراغ مغازه‌شان را روشن نگه دارند. یک کتاب‌فروش خوب ممکن است خردک شرارت‌هایی هم داشته باشد. مثلا قیمت کتابی چاپ تمام را قلم بگیرد یا او ممکن است با دله‌دزدها، معتقدین به شاپینگ سوسیالیستی، کسانی که نمی‌خواهند فرق کتاب‌فروشی و کتابخانه را بفهمند و کسانی که نه مشتری‌اند و نه حق با آن‌هاست وارد بحث، جدل و یا جدال شود.

کتابفروش‌های زیادی در تاریخ نامشان ماندگار شده اما شاید برایتان جالب باشد که یکی از آنها پیرمردی مراکشی بود که با یک عکس تاریخی شد.

نمی‌شود از کتابفروش‌های معروف گفت و یادی از شکسپیر و شرکا نکرد، کتابفروشی که در اوایل قرن بیستم با همت و عشق سیلویا بیچ در پاریس به راه افتاد و تاثیر مهمی در ادبیات آن دوران گذاشت. کتابفروشی که هنوز به واسطه عشق مردی که آن را خرید و به دخترش سپرد، سرپا هست.

با شکسپیر و شرکا که با عشق کتابفروش‌ها ماندگار شده بیشتر آشنا شویم.

حالا که از عاشقان کتابفروشی در آن طرف دنیا گفتیم بد نیست سری هم به ایران بزنیم و ببینیم در شهری مثل مشهد چه کسانی عاشقانه به نشر کتاب و کتابفروشی روآوردند.

کتابفروش، در دنیای خیال هم شخصیت داستان‌های زیادی است. کتاب یادداشت‌های یک کتابفروش که چندسال قبل برنده جایزه بوکر عربی شد یکی از همین داستان‌هاست که شخصیت اصلی آن کتابفروش است.

همه ما در ذهنمان تصویری از یک کتابفروش داریم. وقتی برای خرید کتاب قدم به کتابفروشی می‌گذاریم چه انتظاری از یک کتابفروش داریم؟

دنیای کتابفروشی و کتابفروش‌ها دنیای عجیب و جالبی است. در این کتاب می‌توانید با نمونه‌های جالبی از آن در سراسر جهان آشنا شوید.

دنیای کتاب و کتابفروشی‌ها کتابفروشی خانه داستان‌هاست. این جمله‌ای است که روزی دختربچه‌ای به نویسنده کتاب دنیای کتاب و کتاب فروشی ها گفته؛ نویسنده‌ای که با این کتاب خواسته نشان بدهد که کتاب‌فروشی‌ها داستان‌های زیادی در خودشان دارند: داستان کتاب‌ها، داستان نویسندگان، داستان فروشندگان و صاحبان کتاب‌فروشی‌ها و داستان علاقمندان به این مکان‌ها.

بسیاری فکر می‌کردند با تغییرات دنیای جدید و امکان فروش آنلاین کتاب، کتابفروشی‌ها برچیده خواهند شد. شاید تعداد کتابفروشی‌ها کم شد اما با تلاش کسانی که عاشق فروش کتاب هستند، آنها هنوز پابرجایند، گرچه تغییراتی هم کرده‌اند.

در مقالات زیر بیشتر در جریان این تغییرات و رویکرد عاشقان این حرفه قرار خواهید گرفت.

کتابگردی از واشنگتن دی سی به نیویورک تجربه‌ی خرید کتاب و کتابگردی در تمام دنیا با هم شباهت‌هایی دارد. این روزها تیتر «حمایت از کتابفروشی‌های محلی» در کشورهای زیادی مهم شده و خرید آنلاین کتاب با تخفیف‌ها و مزیت‌هایش دائماً در ذهنمان این سؤال را برمی‌انگیزد که «کار درست» چیست؟ کتابفروشی کوچکی که تجربه‌های کتابگردی‌مان وابسته به حضور آن است تا کجا می‌تواند با سایت‌های فروش کتاب رقابت کند؟

فضیلت سیزیف بودن کتابفروش‌ها این روزها چه حال و هوایی دارند؟ یک کتابفروش از حال خودش و کتابفروشی در این روزها نوشته، حالی که به نظرش بی شباهت به کار سیزیف نیست؛ تلاش برای روشن نگه داشتن چراغی که معلوم نیست چقدر دیگران به فکر آن هستند، درست مثل حال یتیمان و پیرزنان، که سعدی همیشه نگران حال آنان بود زیرا در هر موقعیتی فراموش شده بودند.

آیا شما تجربه حرفه کتابفروشی را دارید؟ یا کتابفروشی را می‌شناسید که برایتان شخصیت ویژه‌ای داشته باشد؟ برایمان بنویسید.

کتابفروشی