برچسب: شوروی

خوب است که بسیار تاریخ بخوانیم، ولی چگونه؟ و چه تفاوتی ایجاد می‌کند؟ پیشنهاد می‌کنم «از منظر منافع ملی» به جنبش جنگل بنگریم. اگر با نگاهی گسترده و با توجه به قدرت‌های فعال در جهان، جنگ‌ها، ارزش‌ها و مفهوم‌هایی که تازه معرفی شده‌اند، جنبش جنگل را در یک زمانه گذار دودمانی با مصائبی که مردم با آن درگیر بودند (مثل اشغال، قحطی و بیماری) نگاه کنیم، آیا روایت ما از آن اتفاقات تغییر خواهد کرد؟ بیایید یک بار دیگر به منابع مراجعه کنیم.

«قدرت» یکی از جذاب‌ترین موضوعات برای نوع بشر است که مدام چهره‌های پیچیده‌تری به خود می‌گیرد. انسان از گذشته‌های دور که به شکل قبیله‌های شکارچی زندگی می‌کرد تا امروز که مجهز به هوش مصنوعی و انواع جنگ‌افزارهای ویرانگر شده، قدرت را به روش‌های مختلفی چون جنگ، کشتار و نسل‌کشی اعمال کرده است. به بهانه‌ی 24 آوریل، سالگرد نخستین نسل‌کشی قرن بیستم، به سراغ کتاب‌هایی درباره‌ی فجایع معاصر بشری رفته‌ایم، با این یادآوری که «حیات مهم است».

گئورگی آقابکوف یک مامور مخفی سازمان اطلاعات شوروی سابق که شاهد تغییرات ایرانشهر در سال‌های آغازین تشکیل کشور شوراها بود خاطرات حرفه‌ای خود را در سال‌های منتهی به جنگ جهانی دوم منتشر کرد و آشوبی در بسیاری کشورها از جمله در دستگاه حکومت نوپای پهلوی انداخت، واقعیت‌هایی را آشکار کرد که با وجود گذشتن یک قرن از آن روزها هنوز تازگی دارد. درست همان چیزی است که در مورد افسرهای اطلاعاتی، این روزها خوب است بدانیم.

ایوان کلیما، نویسنده معروف چک، روایتگر دوران‌های سخت است، از جنگ و اسارت، تا زندگی در سایه نظام‌های تمامیت‌خواه و تغییرات دوران آزادی. او روح نویسندگی را در همین سختی‌ها کشف کرد و روایتگر زندگی شد.

سالیان دراز است که در مرزهای رویارویی قدرت‌های بزرگ یعنی آسیای میانه، قفقاز، افغانستان، عراق، سوریه، لبنان، فلسطین و بالکان، جنگ‌ها و مقاومت‌های زیادی صورت گرفت که متاسفانه هنوز هم ادامه دارد. ارمنیان، کردها، آشوری‌ها، آذری‌ها و ترک‌ها در این میدان نبرد کجا ایستاده‌اند؟ زندگی بر روی نوار مواجهه مدرنیته و تمدن کهن ایرانی عاقبت سختی برای این مردمان داشت. مردمی که خود را جزو تمدن ایران می‌دانند و برای پاسداری و پیشرفت این تمدن قرن‌ها کوشش کرده‌اند ولی نصیبشان از زندگی هنوز جنگ و خونریزی است.

35 سال پیش دیوار برلین در 9 نوامبر 1989 فرو ریخت. سال پیش به این مناسبت پرونده «آن سوی دیوار» را دوست عزیزمان امین سبحانی تهیه کردند که پرونده ارزنده‌ای است و شما را به مطالعه مجدد آن فرامی‌خوانیم. علاوه‌برآن باتوجه به اینکه طی این یک سال اتفاق‌های زیادی رخ داد و پرسش‌های زیادی را در ذهن ما ایجاد کرد، فکر کردیم شاید خوب باشد کمی به ذهنمان اجازه‌ی تحرک بیشتر بدهیم و مسائل دیگری را که می‌توانند مرتبط با فروپاشی دیوار برلین تلقی شوند، مرور کنیم.

دیوار فروریخته بود اما روح سرگردانش گویی بر فراز اروپا هنوز پرسه می‌زد و البته امید داشتن که هنوز برای قضاوت زود است و گذشت زمان می‌تواند به حل مشکلات کمک کند. حالا دراکولیچ بعد از بیست و پنج سال دوباره برگشته تا ارزیابی مجددش را با خوانندگان به اشتراک بگذارد.