vinesh وینش auth پروفایل

vinesh وینش auth پروفایل

 

سایت معرفی و نقد کتاب وینش همکاران

وقتی فرد جایِ جامعه می‌نشیند

کتابِ «باد بلیط را بُرد» نخستین مجموعه‌داستانِ گلناز مداح، توسط انتشارات «ماهِ مینو» شهر رشت در سال 1404، در قطع رُقعی و در 164 صفحه منتشر شده است. گلناز مداح، گیلانی است، فارغ‌التحصیل زبان و ادبیات فارسی و شاغل در آموزش و پرورش. اگر در برخی داستان‌هایش برایتان از شالیزار و نشای برنج می‌گوید و به خوبی از تصویرسازی یا توصیف روابط، مناسبات بین آدم‌ها، تقسیم مسؤلیت‌ها، تکیه‌‎کلام‌ها و یک فضاسازی ملموس و باورپذیر می‌گوید به این خاطر است که در خانواده‌‎ای کشاورز بزرگ شده و نگارش داستان، میدانی است برای او تا در آن از تجربه‌ها‎ی زیسته‌ی خود بگوید.

 

 

این مقاله را ۴ نفر پسندیده اند

 

باد بلیت را برد

نویسنده: گلناز مداح

ناشر: ماه مینو

نوبت چاپ: ۱

سال چاپ: ۱۴۰۴

تعداد صفحات: ۱۶۴

شابک: ۹۷۸۶۲۲۸۳۸۵۳۶۵


تاکنون 2 نفر به این کتاب امتیاز داده‌اند

حفره
آگهی

وقتی فرد جایِ جامعه می‌نشیند

معرفی و نقدِ مجموعه داستانِ «باد بلیت را بُرد» نوشته‌‎ی گلناز مداح

 

کتابِ «باد بلیت را بُرد» نخستین مجموعه‌داستانِ گلناز مداح، توسط انتشارات «ماهِ مینو» شهر رشت در سال 1404، در قطع رُقعی و در 164 صفحه منتشر شده است. (1)

کتاب چهارده داستانِ کوتاه از نویسنده را دربرمی‌گیرد. داستان‌هایی که نگارش‌شان مُهر سال‎های 1401 تا 1403 را بر پیشانی دارد. شماری از این داستان‌ها پیش‎تر در برخی از جُنگ‌ها و فصلنامه‌های ادبی-فرهنگی چاپ و منتشر شده‌اند؛ از جمله داستان‌های «باد بلیت را بُرد» که در فصلنامه‌ی ادبیات داستانی «برگ هنر» و یا داستان «چرا فانوس را خاموش می‌کنی؟» در مجله‌‎ی فرهنگی-ادبی-هنریِ «سیامشق»؛ منتشر شده و طبعا برای مداح که نخستین داستانش را پیش‎تر در روزنامه‌ی اعتماد منتشر کرده است، توفیقی محسوب می‌‎شود.

مداح، گیلانی است و درحال‌حاضر مقیم رضوانشهر. فارغ‌التحصیل زبان و ادبیات فارسی است و شاغل در آموزش و پرورش. اگر در برخی داستان‌هایش برایتان از شالیزار و نشای برنج می‌گوید و به خوبی از تصویرسازی یا توصیف روابط، مناسبات بین آدم‌ها، تقسیم مسؤلیت‌ها، تکیه‌‎کلام‌ها و یک فضاسازی ملموس و باورپذیر می‌گوید به این خاطر است که در خانواده‌‎ای کشاورز بزرگ شده و نگارش داستان، میدانی است برای او تا در آن از تجربه‌ها‎ی زیسته‌ی خود بگوید.

جدای از حوزه‌ی کشاورزی، مداح از تجربه‌‎های زیسته‌اش در وزارت آموزش و پرورش هم خاطرات و حرف‌هایی شنیدنی دارد که در «باد بلیت را برد» دست‌مایه‌ی نگارش برخی از داستان‌های او شده‌اند. تجربه‌‎هایی که او یک چند به عنوان دبیر دبیرستان‌های گیلان و بعداً سرپرست دانشسرای مقدماتی از سر گذرانده و حالا آن‌ها را در داستان‌هایش با ما در میان می‌گذارد.

 

گلناز مداح
گلناز مداح

در «باد بلیت را برُد» که عنوانش برگرفته از یکی از داستان‌های این مجموعه است، این داستان‌‎ها را به ترتیب می‌‎خوانیم: «باد بلیتِ چهارِ بعداز ظهر را بُرد»؛ «زمستان با کسی شوخی ندارد»؛ «چرا فانوس را خاموش می‌کنی»؛ «رقص عصا»؛ «پازل عقاب»؛ «گدابهار»؛ «هوای گرگ و میش»؛ «بی‌بجار»؛ «همکلاسی»؛ «چمدان عروس»؛ «دَکَل»؛ «اسب مراد»؛ «دکمه‌ی سیاه» و «خمِ کوچه».

نخِ تسبیح این داستان‌ها و یا به قولی وجهِ مشترکشان، نخست سبک رئالیستی داستان‌‎ها و دو دیگر جنبه‌های حسی و عاطفی ‎آن‌هاست. امری که ممکن است مُخل بر جنبه‌های واقع‌‎گرایی داستان ارزیابی شود.

مداح در بنای شخصیت‌هایش و نیز در ترسیم مناسبات انسانیِ بین آنها، می‌کوشد بیشتر از مشاهداتش بنویسد، تا این که تخیل محض را مبنا قرار دهد. اینجاست که کاربرد تجربه‌های زیسته‌اش به یاری می‌آیند. رویکردی که داستان‌های وی را باورپذیر، ملموس و تأثیرگذار ساخته است. چنانچه خواسته باشیم از منظر میزان جلب همدلی و همذات‌پنداری، قوت داستان‌های او را بسنجیم، مهم نیست ما در روابط شالی‌کاری تابه‌حال حضور نداشته‌ایم و از جزئیات آن بی‌اطلاعیم.

مداح آنقدر دقیق جزئیات رفتاری این مناسبات را برابر ما می‌‎نهد که ما بی‌اغراق خود را در آن فضا و در کنار آن آدم‌ها احساس کرده و خود را در مشکل‌شان سهیم می‌بینیم؛ و این چیزی نیست مگر توفیق در جذب مخاطب و جلب همدلی و هم‎ذات‌پنداری وی.

تنوع و تعدد درون‎مایه‌‎ی داستان‌ها نیز یکی دیگر از عوامل توفیق این مجموعه قصه‌‎ها شده‌‎اند؛ تو گویی نویسنده با چشمان باز رخدادهای پیرامونش را رصد کرده و آن‌‎ها را در داستان‌‎هایش بازتابانده است. محورِ تمامِ این بازتاب‌ها هم چیزی نیست جز ثبت و نمایش گوشه‌های مختلفی از زندگی تهیدستان و نمایش تیره‌روزی آن‌ها.

به عنوان نمونه در داستان «زندگی با کسی شوخی ندارد» تلاش‌‎های مادری تصویر می‌شود که در آستانه‌ی زمستان می‌خواهد از دیوار مهربانی خیابانی در شهرش، برای دختر کوچکش کاپشنی بردارد و دختر که بیشتر به آرزوهایش در داشتن کاپشنی قشنگ و گرم و نیز خوردن یک وعده پیتزا می‌‎اندیشد، مدام با مادر کَل‌کَل کرده از او کاپشن نو می‌خواهد. مداح تنها در پایان داستان است که از اعتیاد شوهرش می‌گوید و این که او آن‌ها را به حال خود رها کرده و رفته است.

مداح در این داستان و شمار دیگری از قصه‌های مجموعه‎‌داستانِ «باد بلیت را برد» شیوه‌ی دوگانه‌‎ای در پیش می‌گیرد، به این صورت که بیانِ مستقیم و توصیفیِ رخدادها را با تصویرهایی برگرفته از نوعی دستگاهِ نشانه‌پردازانه تلفیق می‌کند تا هم خوانندگانِ مشکل‌پسند و حرف‌ه‎ای داستان کوتاه را از خود راضی نگاه دارد و هم مخاطبانی معمولی که به قصد سرگرمی کتاب وی را در دست گرفته‌اند از مطالعه‌ی آن لذت ببرند.

چنین است که وقتی مادر ناتوانی‌‎اش را در پاسخ به نیاز حداقلی دخترش در داشتن یک کاپشن و خوردن یک پیتزا می‌‎بیند و در خیابان به گریه می‌افتد، مداح بنا به سنتی سینمایی، صحنه‌‎ی پای دیوار مهربانی را به آسمانی تیره و پرواز مشتی کلاغ سیاه برش می‌زند:

«ابرهای سیاهِ بالاسرشان طبقه طبقه در هم می‌‎لولند. مادر بعد از کمی مکث می‌‎گوید: «یه وقت دیدی واسه‌ات پیتزا هم خریدم ها!»

و یا در داستانِ «چرا فانوس را خاموش می‌کنی؟» که مداح در آن به شیوه‌‎ای تصویری و با چشم‌‎داشتی به سینما و هنرِ تدوین به گونه‌‎ای خلاقه امرِ پرورش ایده‌ی داستانش را پیش برده، آن را مورد بسط و گسترش قرار م‎ی‌دهد:

مداح در این داستانِ که بر درونمایه‌ای تاریخی، اجتماعی بنا نهاده شده به خوبی از تمهیداتی ادبی سینمایی سود می‌جوید: «سلمان»، «علی» و «عنبر» شخصیت‌های اصلی داستان‌اند. علی که نوه‌ی آنهاست تازه به دیدارشان آمده است. علی دیگر عادت کرده که همواره آنان را با اوقات تلخیِ آنها ببیند. عنبر از بی‌توجهی سلمان به خودش رنج می‌‎برد، و از این که یاد ریحان هنوز که هنوز است در ذهن و قلب سلمان زنده است، متلاطم است.

ماجرای قصه از آنجا شروع می‌‏شود که درمی‌یابیم سال‎های سالِ پیش مرزبانانِ روس، ریحان همسر زیبا و جوان سلمان را دزدیده و با خود به آن طرف مرز برده‌‎اند. امری که همواره ذهن و قلب پرکینه‌‎ی سلمان را به خود مشغول داشته و زمینه را برای اعتراض‌های عنبر و بگومگو‎های آنان مساعد ساخته است.

نمادها و نشانه‌هایی چون «آتش»، «ابرهای سیاه و سفید»، «دود»، «شکسته شدن قوری» که از اخطار حادثه‌ای شوم خبر می‌‎دهند، بخشی از نشانه‌های به‌کاررفته در این داستان‌اند. در ادامه باز به این داستان بازخواهم‌گشت تا از کاربرد سنجیده‌ی نماد در آن سخن گفته، یکی از مهم‎ترین جنبه‌‎های مفهومی و زیبایی‌‎شناختی آن را آشکار سازم.

 

در بالا از تنوع تم‌ها و رخداد‎هایِ «باد بلیت را بُرد» یاد شد، بد نیست در اینجا از تنوع شخصیت و تعدد سنخ‌های شخصیتی این داستان‌ها هم سخنی گفته شود.

آدم‌هایی با جنس و جنم و خاستگاه‌‎های مختلف: از کودکان مدرسه‌ای گرفته (آرزوی داستانِ زمستان با کسی شوخی ندارد تا گلپرِ داستانِ «گدابهار» یا «کاوه» داستانِ «بی‌بجار»، پسربچه‌ی نگران، که بی لذتِ کودکی بزرگ می‌‎شود تا در غیاب پدر که با توطئه‌ی رجب به زندان افتاده از مادر و حریم خانواده‌اش دفاع کند؛ و بالاخره «امینه» داستانِ «دکمه‌ی سیاه» که برای محافظت خودش در برابر سرما، ناگزیر از دزدیدن کاپشن همکلاسی‌‎اش «نورا» می‌‎شود.

شخصیت‌پردازی و فضاسازی این قصه‌ها به گونه‌‎ای ساده و ملموس است که به نظر می‌رسد از همان تجربه‌‎های دوران تدریس مداح و یا دوران فعالیت مدیریتی‌‎اش برخاسته باشند.

نویسنده‌‎ای چون مداح که بخاطر محدودیت‌های جنسیتی‌‎اش طبعا در بسیاری از محفل‌های مردانه – به‌ویژه محفل بزهکاران و یا لمپن‌ها – راهی ندارد، طبیعی است دایره‌ی اجتماعی محدودی داشته باشد، ولی بااین‌وجود او توانسته‎ است به شیوه‌هایِ دیگری به شخصیت‌های برخی از داستان‌هایش از جمله داستان «چمدان عروس» نزدیک شده و رفتار و تکیه‌کلام و ادبیاتِ کلامی آنها را به داستانش منتقل سازد.

در این داستان هم مردی فقیر یا به قول خودش سوتال که در مواجهه با پیشنهاد دو تن از به اصطلاح گُنده‌لات‎های محله‌‎اش به نام‎های «فِری سِرتِق» و «شاه عباس» مأموریت می‌یابد در ازای پول خوبی که به او می‌دهند، چمدان یک تازه عروس را از لوشان با خود بیاورد. او که روگیرِ ناهارِ چرب و نرم و آن پول کلان شده است می‌‎پذیرد که همان روز چمدان را بیاورد؛ ولی در بازگشت از لوشان، در ایست بازرسی منجیل دستگیر می‌شود.

داستان که به صورت روند بازجوییِ او روایت می‌‎شود در پایان به گره‌گشایی و درعین‌حال به نقطه‌ی اوج خود می‌‎رسد: به‌این‌ترتیب، درمی‌‎یابیم تنگدستی راوی مانع از آن می‌شود که نیاز‎های رفاهی همسرش را پاسخ گفته و افزون بر ناسازگاری‌‎های دیگر، او را به سوی درخواست طلاق هدایت کند. راوی نمی‌‎پذیرد و زن راهی می‌اندیشد تا به با حیله‌‎ای از قید آن زندگی خلاص شود.

عنصر زبان در «باد بلیت را برد» ساده و روان است. گاه این سادگی با گرایش به رویکردی نشانه‌پردازانه از لحن روان و گزارشی خود فاصله گرفته به بیانی تصویری نزدیک می‌‎شود، امری که در بالا از آن سخن رفت.

کاربرد نماد که از گستره‌ی معنایی بیشتری نسبت به نشانه برخوردار است در داستان «چرا فانوس را خاموش می‌کنی» به سنجیده‌ترین شکلش به چشم می‌خورد. چون از پیرنگ این داستان در بالا سخن رفت، فقط به نحوه‌ی کاربرد نماد می‌پردازم: در داستان صحنه‌ای ترسیم شده که در آن سلمان از ریحانه، همسر جوانش می‌گوید که سال‌ها پیش توسط مرزداران روس ربوده شده و دل او را برای همیشه شکسته است. مداح می‌‎کوشد به شیوه‌‎ای غیرمستقیم و با کاربرد بیانی تصویری و نمادین، ژرفای حسی آن را بخوبی به مخاطب منتقل سازد:

«سلمان انبر به دست با خاکستر بازی می‌کرد. قوری گل سُرخی به قُل‎قُل افتاد. دمنوش گزنه ریخت روی زغال و جزجز کرد. بعد ترکید. چند تکه شد. علی آنها را برداشت، بو کشید. گذاشت رویِ لبه‌ی آتش کَلِه. گفت: «هر طور شده باید با سیم مفتول وصلش کُند.» سلمان گفت: «نمیشه، بدجوری شکسته». علی سری تکان داد و گفت: «چرا میشه.»(2)

همان‌طور که دیده می‌شود، درخشان‌‎ترین کاربرد نماد و نشانه را مداح در صحنه‌ی دیگری از همین داستان به کار می‌‎گیرد. بد نیست همینجا در ترکیب چند نشانه و نماد، درنگ کوتاهی داشته باشیم: پیرمرد (سلمان)، نوه‌اش علی (نسل جوان، نسل آینده)، سرباز روس (نیروی متجاوز بیگانه) و بالاخره آینه که «علامت هماهنگی در وصلت زناشویی است، آینه‌ی شکسته، علامت جدایی است» (نیمه‌‎ی شکسته‌‎ی آینه، سرانجام به شکل زاغی درمی‌آید و به شوهر از بی‎‌وفایی زن خبر می‌‎دهد) (3) و شگفت آن که تمامی این عناصر همان‌طور که در بالا به آن اشاره شد، بر پیرنگ داستان دلالت دارند.

چنین رویکردی به کاربرد نماد در یک داستان کوتاه و نیز سخنان امیدبخش علی که نسل آینده را نمایندگی کرده، با خود بشارت دنیایی بهتر را در فضای خفه و پُردود و عصبی و پر از تنش داستان منتشر می‌کند و دیگر جزئیاتی که از آن یاد شد یا نشد، این داستان را بر صدر داستان‌‎های این مجموعه می‌‎نشاند.

تصور می‌کنم همین اندازه از معرفی فضا، سنخ شخصیت‌ها، رخداد‎ها، نماد و نشانه‌پردازی و پیرنگِ شماری از داستان‌ها برایِ معرفی کتاب کفایت کند. با توجه به اینکه تا به این جای متن به طرح نقاط قوت کتاب گذشت، به واسطه‌ی کوتاهی مجال معرفی و نقد و بررسی، شاید بهتر باشد نگارش این متن را با طرح کاستی‎‌‌های کتاب به پایان برسانم:

– در برخی داستان‌ها با واژگان نامأنوسی روبرو می‌شویم، مانند کاربرد واژه‌ی «بپر‎بپرکنان» در داستانِ «زمستان با کسی شوخی ندارد» که نامأنوس است و مثلاٌ اگر به جای آن معادلی چون «لی‌لی‌کنان» به کار گرفته می‌‎شد هم زبان متن روان‌‎تر شده بود و هم از اصطلاح گوش‎نوازتر و مفهوم‌‎تری سود جسته می‌شد.
– «احساس می‌کنم بوی مرگ می‌شنوم» که شاید درست‌‎تر بود به این صورت نوشته می‌شد: «بوی مرگ مشامم را پُر می‌کند» و یا «سایه‌ی مرگ روی چشمام سنگینی می‌‎کنه» در داستانِ «پازلِ اُجاقِ کور».
– «پلاک گردنم مثل تکه‌یخ سینه‌‎ام را می‌سوزوند» از داستانِ «پازلِ اُجاقِ کور»، که ترکیب نامتجانس فعل سوزاندن و تکه‌یخ حاکی از یک تعارض بیانی است.

در برخی داستان‌ها رخدادی به وقوع می‌پیوندد، که اگرچه می‌تواند واقعیت داشته باشد، ولی وقتی همان واقعیت، وارد جهان داستان می‌شود از حقیقت‌مانندی تهی می‌‎شود و طبعاً باورپذیری خود را به سود پیش‎برد خواست نویسنده از کف می‌نهد.

چنین امری در برخی از داستان‌های مجموعه‌ی «باد بلیت را بُرد» کم تا بیش دیده می‌‎شود، از جمله خودکشی جواد به عنوان رزمنده‌ای با اعتقادات مذهبی قرص و محکم در پایانِ داستانِ «پازلِ عقاب کور» که با توجه به تلقی اسلام از خودکشی همچون گناهی کبیره فاقد حقیقت مانندی‌ست؛ و یا در داستان «دَکَل» وقتی لیدا که حالا پس از جدایی از همسرش در روسپی‌‎خانه کار و زندگی می‌کند، پدرش را در صف مشتریان می‌بیند، منقلب می‌‎شود، از آنجا بیرون زده و می‌‎رود تا فرجام تلخی برای خود رقم زند.

چرا وقتی در واپسین لحظاتی که قصد خودکشی از ارتفاع دکل را داشته و به خواهرش زنگ می‌زند، به طور سربسته به این واقعه و روسپی‌شدنش اشاره می‌کند؟ مگر او دست از جان نشُسته و در پایانِ خط نیست؟ امری که سستی پیرنگ در این داستان را به دنبال دارد؛ و بالاخره به داستانِ آخر این مجموعه می‌رسیم که به لحاظ حقیقت‌مانندی با کاستی روبروست. داستانی به نامِ «خمِ کوچه» که آن نیز از ضعف حقیقت‌‎مانندی مصون نمانده است. کاستی‌‎ای به‌خاطر نقش بیش از حدی که مداح به رخدادهای تصادفی و غیرمعمول بخشیده است.

مریم زنی‌ست در آستانه‌ی وضعِ حمل. در لحظه‌‎ی وقوع داستان او دردش گرفته و باید سریعاً به بیمارستان منتقل شود. درد بیش از حد مریم و بی‌تجربگی در زایمان، شتاب خاصی به او و شوهرش احمد منتقل می‌کند، تا حدی که بردن کیف پول فراموش‌شان می‌‎شود. تصمیم می‌‎گیرند به خانه‌ی خواهر احمد بروند و از او قرض کنند. نزدیکی‌های خانه‌ی راحله، احمد ماشین را با سوئیچ! به حالت روشن! متوقف کرده و خود به سراغ خواهرش می‌‎رود.

در این میان مردی با دستان تتو شده که موقعیت را مناسب سرقت می‌‎بیند سریع داخل ماشین شده و بی‌توجه به موقعیت مریم ماشین را به خارج از شهر می‌برد و … اهمیت و نقش تصادف در این میان و برخی رفتارهای مرد، همه و همه، دست به دست هم داده تا لایه‌‎ای از تصنع بر رخدادها بکشد، رخدادهایی اگرچه واقعی، که با اشاره به جزئیات هم ترسیم شده‌‎اند، لیکن در پرداختی که آنها را نظم و نسق بخشیده از حقیقت‌مانندی محروم مانده‌‎اند.

حال وقتی داستان‌های کتاب را مرور می‌کنم، با کاستی دیگری روبرو می‌‎شوم که اهمیت وجه اشتراکی آن مرا وا‎می‌دارد در آخرین سطرهای این نقد، به آن هم بپردازم. کاستی‌‎ای چون: فروکاستن آسیب‌های اجتماعی به مناسباتِ فردی. مداح در داستان‌هایش بیشتر با رویکردی انسانی، عاطفی به سویِ بازنمایی آسیب‌‎هایِ اجتماعی رفته، آنها را در سنجه‌هایِ فردی و اومانیستی تصویر کرده است؛ به دیگر سخن، او آن آسیب‌ها را نه برآمده از ساز و کاری اجتماعی برون تراویده از ساخت و بافتِ نهادِ قدرت، که زائید‎ه‌ی یک روابطِ انسانیِ نادرست و غیرعادلانه ارزیابی می‌کند.

چنین تلقی‌‎ای تنها فرد را در دادگاهی عمومی به محاکمه می‌کشاند. حال آن که پیوند زدن ماجرای سلمان و ریحانه و علی و عنبر به تاریخ، ژرفای دیگری به داستان می‌بخشید. روشن‎ترین نمود این مورد را می‌توان در داستانِ «چرا فانوس را خاموش می‌‎کنی؟» یافت. ما اینجا با سربازِ خاطیِ روس روبرو هستیم که در یک مورد، خلافی اخلاقی یا تجاوزی به حقوق انسانی دیگر مرتکب شده است، نه با مجموعه‌‎ای سیاسی که بخش‌هایی از کشورِ ما را به زور از ما گرفت و به خاکِ خود مُلحق کرد و یا در سرکوب نهضتِ جنگل به جد کوشید و یا در ماجرایِ به توپ بستن مجلس لیاخوف را به یاری شاه مستبد قاجار فرستاد.

شاید بگوئید آن وقت این ماجرا داستانی دیگر می‌‎شد و تمرکز را از سه شخصیت اصلی داستان برمی‌داشت. من اما معتقدم این امکان وجود دارد تا با حفظ تمرکز روی سلمان و علی و عنبر، روایت داستان را در بستری گسترده‌‎تر با دلالت‌های معنایی بیشتر پیش برد. بی‌تردید اگر مداح ماجرایِ غم‌‎انگیز سلمان و ریحان را در بستری تاریخی برای ما روایت می‌کرد و یا در داستان‌‎های دیگرش فردیت فرد را در بستری اجتماعی به تصویر می‌کشید؛ بی‌تردید داستان‌‎‎هایش از عمق و تأثیرگذاری بیشتری برخوردار می‌شدند.

درباره‌ی داستان‌های چهارده‌گانه‌ی مجموعه‌داستانِ «باد بلیت را بُرد» بیش از این‌ها می‌‎توان سخن گفت، لیکن مجال آنچنان محدود است که تا اینجا را هم درازنفسی تعبیر می‌شود با امید به تداوم گردشِ بیش از پیشِ قلمِ مداح و خلق داستان‌‎هایی با قوت تکنیکی بیشتر و نیز نگاه اجتماعی عمیق‌تر، این نوشته را پایان می‌‎برم.

 

پی‌‎نویس:

  1. البته در این میان نقش و مسئولیت نویسنده را در تامین منابع مالی نباید نادیده انگاشت.
  2. شیوه‌ای که منطق آن از سینما و هنر تدوین تصویر آمده و مخاطب را نخست به یاد سرگئی آیزنشتاین و سپس به یاد زنده‌یاد احمد محمود و رمان معروفش «همسایه‌ها» می‌اندازد. رمانی که بیش از هر رمان دیگری وام‌دار سینما و هنر تدوین است.
  3. ژان شوالیه و آلن گربران: فرهنگ نمادها، ترجمه‌ی سودابه فضائلی، انتشارات جیحون، تهران 1379، ص 327.

 

حفره
آگهی

نوشته‌های مرتبط

حامی ما باشید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *