سایت معرفی و نقد کتاب وینش

ساباتو، قهرمانان و گورها

ساباتو

ساباتو، قهرمانان و گورها


اولین نفری باشید که به این کتاب امتیاز می‌دهید

تهیه این کتاب

کدام سرزمین است که قهرمانان و گورهای‌شان را در میان خاک خود پنهان نکرده باشد، انسان‌هایی که روزهای هولناکی از زندگی‌شان تنها می‌شوند. آن زمان چه می‌گویند، چه می‌کنند. تنهایی یعنی، آن‌گاه که همه نقاب‌ها از چهره می‌افتند و انسان باور می‌کند که هیچ‌کس، مطلقاً هیچ‌کس او را نمی‌پاید، نمی‌بیند، نمی‌شنود. ارنستو ساباتو، حرف‌های ژرف و لایه‌های پیچیده‌ی درون انسان را کلمه می‌کند تا خاک سرزمین پهناورش آرژانتین را، و خون‌های ریخته و مردمان زیسته بر آن را وصف کند.

قهرمانان و گورها

نویسنده کتاب: ارنستو ساباتو

مترجم کتاب: مصطفی مفیدی

ناشر: نیلوفر

نوبت چاپ: ۳ سال چاپ: ۱۳۹۵

تعداد صفحات: ۵۹۸

زهرا باقری

زهرا باقری

زهرا باقری

زهرا باقری

کدام سرزمین است که قهرمانان و گورهای‌شان را در میان خاک خود پنهان نکرده باشد، انسان‌هایی که روزهای هولناکی از زندگی‌شان تنها می‌شوند. آن زمان چه می‌گویند، چه می‌کنند. تنهایی یعنی، آن‌گاه که همه نقاب‌ها از چهره می‌افتند و انسان باور می‌کند که هیچ‌کس، مطلقاً هیچ‌کس او را نمی‌پاید، نمی‌بیند، نمی‌شنود. ارنستو ساباتو، حرف‌های ژرف و لایه‌های پیچیده‌ی درون انسان را کلمه می‌کند تا خاک سرزمین پهناورش آرژانتین را، و خون‌های ریخته و مردمان زیسته بر آن را وصف کند.

قهرمانان و گورها

نویسنده کتاب: ارنستو ساباتو

مترجم کتاب: مصطفی مفیدی

ناشر: نیلوفر

نوبت چاپ: ۳ سال چاپ: ۱۳۹۵

تعداد صفحات: ۵۹۸


اولین نفری باشید که به این کتاب امتیاز می‌دهید

تهیه این کتاب

همه‌چیز مربوط به خانه‌ی بیدال‌هاست، یک خاندان عجیب و غریب که بازیگران این رمان شگفت‌انگیز از بازمانده‌های این نسل‌اند و کسانی که با آن‌ها به نحوی مرتبط می‌شوند، رمانی اثرگذار و تاریخی. چرا این انسان‌ها سوژه‌ی داستان‌اند و چرا این‌گونه‌اند؟ و اصلاً چه بلایی سرشان آمده است؟
وقتی روایت هر یک از افراد را می‌خوانید با خودتان می‌گویید این آدم ‌چرا تبدیل به سوژه‌ای برای راوی شده است؟ چرا باید به منویات درونی کسی پرداخت که مانند دیگران نیست؟

آن‌ها مانند دیگران نیستند. در شهر که راه می‌رویم چند نفر نسبت به نابینایان احساس وحشت می کنند؟ در میان زنان تن‌فروش چند نفر بروزات وحشیانه دارند؟ بین سخن‌پردازان اهل فکر چه کسانی عاشق یک مادر و دختر از خانواده‌ای اصیل و اسرارآمیز می‌شوند؟ کدام خانه‌ی قدیمی یک شهر تاریخی که بزنگاه اتفاقات سیاسی است، کشویی دارد که سر انسانی در جعبه‌ای درون آن جعبه‌ای دیگر توسط یک پیرزن نگهداری می‌شود؟ هشتاد سال!

و سوال مهم‌تر، آدم‌های معمولی، کسانی که با این خانواده به نحوی مربوط می‌شوند چرا نمی‌توانند آن‌ها را فراموش کنند؟ آیا همه‌ی پسران جوان به رموز شخصیت اولین دختری که به او دلبسته‌اند می‌اندیشند و سال‌ها بعد برای رمزگشایی از آن دست به تلاش می‌زنند؟
اصلاً چطور کسی می‌تواند چنین پیچیدگی‌هایی داشته باشد؟ و از آن غریب‌تر چه کسی می‌تواند درونیات انسانی را به این دقت وارسی کند.. جز ارنستو ساباتو.

در هیچ‌کدام از صحنه‌های توصیف‌شده در قهرمانان و گورها، ساباتو کسی را درحال مطالعه وصف نمی‌کند، از استاد یا راهنمای علوم غریبه نامی به میان نیست، اما آدم‌ها بالذات چنان عمیق و قابل تامل و از سویی دچار آشفتگی هستند که یک انسان معمولی نمی‌تواند به این شدت و به این دوام دچارش باشد. شخصیت‌های این رمان دست به کارهایی می‌زنند که هیچ علتی الا جبر سرنوشت بر آن‌ها مترتب نیست، آن هم چه سرنوشتی، سرنوشتی که بازمانده‌ی طغیان اجدادشان است. گویی خونی که در رگ این آدم‌هاست، همه کاره است، جان دارد و آن‌ها را تسخیر کرده است.

داستان در فصل اول «اژدها و شاهزاده خانم» با الخاندرا شروع می‌شود، از زبان عاشق کم‌سن‌وسالش که در یک تصادف («هر چند هیچ چیز تصادف محض نیست»)، با او در پارک آشنا می‌شود و عشقش به او را با چنین جملاتی توصیف می کند: «او همچون پرتگاهی تاریک مرا جذب کرد، و اگر من دچار نومیدی بودم دقیقاً به آن سبب بود که دوستش داشتم و به او نیازمند بودم. مگر ممکن است چیزی که ما به آن بی‌تفاوتیم ما را غرق در یاس و سرخوردگی کند؟» (از کتاب، ص ۲۸) این دختر شاهزاده اما اژدها و البته جذاب است. او فراموش‌نشدنی است طوری که می‌پرسید آیا زیبایی اوست که موجب سرسپردگی مردان به وی می‌شود یا جذابیتش یا رازهای طنازی که آموخته است و یا شاید ساحره‌ای‌ست جوان و تمام‌نشدنی. او نیز چون خون پدرش فرناندو را دارد، آدم‌ها را مسحور می‌کند، عاشقانش را عذاب می‌دهد و شکنجه می‌کند تا هر روز به او تشنه‌تر شوند. الخاندرا فرزندی است نامشروع از خاندان بیدل که عاقبت تمام بازمانده‌ی این خاندان را به آتش می‌کشد.

فصل دوم «چهره‌های نامرئی» ارتباط الخاندرا است با جهان اطرافش‌. با خانه‌اش، خانه‌ای قدیمی با برج‌وبارویی که تنها بخشی از آن هنوز استفاده می‌شود، اگر بتوان به زیست بی‌سروصدا و شبح‌گونه ساکنینش عنوان زندگی اطلاق کرد. با خانواده‌اش، افرادی عجیب و غریب و در تاریکی. عشاقش، که مردانی متفاوت از یکدیگرند، و پدرش.

فصل سوم «گزارش درباره نابینایان» گزارش فرناندو، توصیفاتی وهم‌گونه از جهان شیطانی و انجمنی کور است. همه نابینایان اعضای فرقه‌ای هولناک و سری‌اند که دست‌اندرکار جنایت‌ علیه «بشریت» است.
فرناندو، مردی که خود را این‌گونه وصف می‌کند: «در مورد خود من ناگاه این هویت از دست می‌رود و این بی‌شکلی و بدریختی نفس ابعادی بسیار بزرگ به خود می‌گیرد: نواحی وسیعی از روحم شروع می‌کند به ورم کردن» ( از کتاب صفحه ۳۲۳)؛ این مرد در کودکی با الهاماتی از وجود چنین شبکه پیچیده‌ای مطلع می‌شود که «مرکب است از شعارهایی که در مدرسه‌ها و روزنامه‌ها یاد می‌دهند و دولت‌ها و پلیس محترمانه آن را رعایت می‌کنند، و موسسات نیکوکاری، بانوان خیّر، و معلمان مدرسه ترویج می‌کنند» (از کتاب، ص ۲۰۸) . همین جملات نشان می‌دهد که توصیفات فرناندو از جهان کوران که با تعقیب یک کور به آن راه پیدا می‌کند سرسری و صرفاً واگویه‌های یک بیمار پارانوئید نیست و درست پس از سال‌های بعد از جنگ جهانی دوم، می‌تواند ادامه شایعات و قصه‌پردازی‌های کنترلِ جهان توسط قومی باشد که هنوز این شایعات درباره آن‌ها پابرجاست، شاید ماسون‌ها، شاید یهودیان.

این فصل چنان مستقل و سنگین و پیچیده است که به تنهایی ظرفیت چاپ شدن به صورت یک کتاب جداگانه را دارد. البته اگر خواننده‌ای برای خواندن یک رشته جملات تلخ و آزاردهنده از ذهن یک دیوانه، بخواهد همراه او در باتلاق جهنمی فرناندو غرق شود.

فصل آخر «خدایی بی‌نام‌ونشان» گره‌های بسیاری را می‌گشاید و اگر کسی تا انتهای این کتاب سخت‌خوان دوام بیاورد و سپس جرات بازگشتن به ابتدای آن را داشته باشد، به‌واسطه‌ی وجود همین فصل پایانی است که یک‌بار دیگر تا انتها پیش خواهد آمد.
قهرمانان و گورها، داستانی‌ست در بطن جامعه سیاست‌زده و همیشه در اضطراب آرژانتین که شاید از این حیث به کشورهای خاورمیانه شبیه باشد، سیصد سال استعمار اسپانیا و دیکتاتوری‌های نظامی و قتل‌ها و تسویه‌ها، و سپس انقلاب مه و تشکیل بوینس آیرس و استان‌های متحد، آرژانتین را به سرزمینی تبدیل کرده که قهرمانان کتاب ساباتو را ساختند و تا صفحه آخر کتاب حضور دارند. آن‌ها مردانی ناشناخته‌اند که از گستره‌ی فعالیت سیاسی‌شان چیز زیادی در کتاب وصف نمی‌شود اما از قهرمان بودن‌شان حرف‌های زیادی زده می‌شود.

قهرمانان و گورها با تمام پیچیدگی‌ها و توصیفات وهم آلود و غریبش یک شانس بزرگ دارد. حضور شخصیت صریح و واضح و معقول به نام برونو، شاید برونو، در واقع ارنستو ساباتو است که ایستاده بر پهنه‌ی سرزمینی پوشیده از گور قهرمانانش می‌خواند: «کبوتر سفید که می‌گذری از دره، برو به همه بگو، که مرگ لابایه را با خود برد..» ( از کتاب، صفحه ۱۰۶)

این کتاب اولین بار توسط مصطفی مفیدی ترجمه و در انتشارات نیلوفر چاپ شده است. فقط خواننده جزء نگر است که می‌تواند به ارزش دقت ویراستاری و ترجمه پی ببرد که هر جمله با یک اشتباه چقدر می‌توانند معنای متفاوتی برسانند. قهرمانان و گورها یکدست و روان ترجمه شده و صحنه‌هایی از آن می‌تواند در ذهن خواننده تا همیشه باقی بماند.

 

  این مقاله را ۳ نفر پسندیده اند

دیدگاهتان را بنویسید