روز: 19 تیر 1403

سال 1387 برای دیدار با آقای پرویز دوایی، جشنواره فیلم کودکان و نوجوانان زلین در جنوب جمهوری چک را بهانه کردم و به آن‌جا رفتم، چون او هم با پشتوانه سال‌ها همکاری با سازندگان فیلم‌های کودک و نوجوان آن سرزمین، مهمان این جشنواره بود. در شهر مصفا و کوچک زلین فرصت هم‌نشینی با دوایی بیش‌تر از همیشه بود و نگاه زیباپسند او، راهنمایم. تجربه‌ای از همان زیبابینی‌های همیشگی‌اش در این شهر و آن سفر را دوایی مدتی بعد در کتاب محترم و زیبایش «بلوار دل‌های شکسته» نوشت؛ کتابی که به شکلی شاید تقدیری، نوشتن مقدمه‌اش به من سپرده شده بود. خبر نداشتم، و وقتی که خواندم، دیدم این همان چیزهایی است که در آن سفر و هنگام معاشرت و پرسه زدن‌هایم با او شاهدش بوده‌ام. وقتی آقای علی میرزایی برای یک ویژه‌نامه فصلنامه «نگاه نو» درباره پرویز دوایی (شماره 81، بهار 1388) از من مطلبی خواست، شرح آن تجربه و مشاهدات را در ترکیب با بخشی از نوشته خود دوایی نوشتم. در واقع در بخش‌هایی از این نوشته، جای دوربین و زاویه روایت و شخص راوی عوض شده اما نثر و کلام و توصیف باقی مانده است. مثل یک فیلم مدرن! برای خود تجربه تازه‌ای بود.

اسماعیل کاداره در 88 سالگی درگذشت. او نویسنده‌ای بود از آلبانی. از کوچک‌ترین و فقیرترین کشورهای اروپا که سال‌ها زیر سایه دیکتاتوری اداره می‌شد. اسماعیل کاداره تا سال 1990 در این کشور زندگی کرد و سپس به فرانسه پناهنده شد. آثار او چه آن‌ها که در دوران کمونیسم نوشته شد و چه آن‌ها که در آزادی پدید آورد، همیشه مورد علاقه منتقدین ادبی بوده. کاداره از آن بازمانده‌هاست. بازمانده‌های دورانی که ادبیات فعالیتی بود علیه جزم‌اندیشی و دوقطبی نویسنده/دیکتاتور خط‌کشی‌های ادبی را مشخص می‌کرد. در این پرونده سعی داریم با این نویسنده بیشتر آشنا شویم.

می‌خواهیم از وجود نازنینی حرف بزنیم که خاطره‌نگاری و عشق و نوستالژی گذشته را آبرو و اعتباری دیگر بخشیده است. خانم‌ها و آقایان! معرفی می‌کنم: عالیجناب پرویز دوایی، کسی که با خاطره-داستان‌ها و نامه‌ها و بهاریه‌هایش ما را به روزگاران شیرین گذشته می‌برد تا یادمان نرود روزگاری این شهر پر از دار و درخت و گل‌های اقاقیا بوده و در سینماهای لاله‌زار غرق در نور رویا می‌فروخته‌اند… دوستان و همراهان پرویزخان در این پرونده با ما همراه شده‌اند تا قدرش را بدانیم و به افتخار جهان شیرینی که برایمان تجسم کرده، کلاه از سر برداریم. صفای وجودش.