روز: 23 اسفند 1401

طاهر بن جلون نویسنده‌ و شاعری است مراکشی که آثارش را به زبان فرانسوی آفریده است. جلون به دنبال محرومیت‌های سیاسی در کشورش به فرانسه مهاجرت کرد اما مهاجری بود که به واسطه زندگی و تحصیل در یکی از مستعمرات سابق فرانسه به زبان و فرهنگ این کشور تسلط داشت. در فرانسه دکترای روان‌شناسی اجتماعی گرفت و داستان نوشت. داستان‌هایی که جایزه گنکور، نشان لژیون دونور را برای او به ارمغان آوردند و نامش برای نوبل ادبیات مطرح شد. در این پرونده سراغ سه کتاب او رفتیم که اخیراً به فارسی ترجمه شده‌اند.

تادیب؛ سال 1965، در دوران سلطنت شاه حسن دوم در مراکش، حکومت پلیسی حاکم بر کشور، 94 دانشجوی سیاسی را به پادگانی در منطقه‌ای متروک و دورافتاده در شرق آن کشور می‌فرستد. آن‌ها قرار است آن‌جا تنبیه شوند. تنبیهاتی همراه با تحقیر فراوان و درهم شکستن‌شان از لحاظ روحی و جسمی. نوعی مجازات بدل از زندان، و البته عملاً بدتر از زندان. در زندان، هرچقدر هم بد، زندانی می‌تواند چشم‌هایش را ببندد و گوشه‌ای بنشیند یا بخوابد. اما در پادگان الحاجب قرار است هرلحظه «سیاسی‌ها» روحاً مورد تحقیر از طرف درجه‌داران جزء و خشن قرار بگیرند و جسماً تن به کارهای سخت و بیهوده‌ای مثل ساختن یک دیوار و بعد خراب کردنش بدهند تا «آدم بشوند» و بشکنند.

اکثر آثار طاهر بن جلون در مراکش می‌گذرد. جایی که او به دنیا آمده، بزرگ شده، زندان رفته، طعم محرومیت‌های سیاسی را چشیده و سرانجام به همین دلایل از آن کوچ کرده و به فرانسه پناه برده است. فرانسه‌ای که به زبان آن مدرسه رفته، به ادبیاتش مسلط بوده و آثارش را به این زبان نوشته است. بن جلون شاعر و نویسنده است و نشریه گاردین بیوگرافی‌ای از او نوشته است که به رغم آن‌که فعالیت‌های سال‌های اخیر جلون را در خود ندارد اما برای شروع آشنایی با این نویسنده مراکشی-فرانسوی بد ندیدیم ترجمه آن را به شما عرضه کنیم.