برچسب: گیتی صفرزاده

آنها که اهل کتاب هستند حتما در سال 1403 هم ساعاتی را به مطالعه کتاب اختصاص داده‌اند. این کتاب‌‌ها ممکن است جدید باشند یا قدیمی اما مهم این است که احتمالا بعضی از آنها به دلایلی در ذهن ما ماندگار شده‌اند. در پرونده نوروز وینش از تعدادی از کتابخوان‌ها، چه آنها که خودشان دستی در نوشتن دارند چه آنهایی که شغل اصلی‌شان در ارتباط مستقیم با کتاب نیست، خواستیم کتاب به‌یادماندنی را که در این سال خوانده‌اند معرفی کنند. تعدادی از همکاران وینش هم جزو پیشنهاددهندگان هستند. به اشتراک گذاشتن این کتاب‌ها در آغاز سال این فرصت را فراهم می‌کند که شما هم مروری به خواندنی‌هایتان در سال گذشته داشته باشید و چه بسا بعضی از این کتاب‌ها را به فهرست کتابخوانی‌تان در سال جدید اضافه کنید.

خیرالنساء کتاب شگفت‌انگیزی است. هم در محتوا و هم در زبان. به اینها نشانه‌های نمادین و حضور فرهنگ و سنت‌های ایرانی را اضافه کنید. برای یک داستان نیمه‌بلند، سرشار و پر وزن است. و با همه اینها یک داستان واقعی است، داستان زندگی مادربزرگ قاسم هاشمی‌نژاد.

لطیفه یک شکل ادبی است و مثل هر گونه ادبی، اجزا و ساختاری دارد. اخوت در کتاب لطیفه‌ها از کجا می‌آیند هم درباره شکل زبانی و ساختاری لطیفه‌ها صحبت می‌کند و هم به نشانه‌ها و لایه‌های معنایی آنها توجه دارد. لطیفه‌ها خیلی جدی، شوخی می‌کنند.

کلیله و دمنه از آن دسته آثار قدیمی است که روزگاری در سرزمین‌های شرق، به‌خصوص ایران، توسط اهالی خرد بسیار خوانده می‌شد تا بلکه پند و نصایحش به گوشی چند بیاویزد و آداب زندگی به ایشان بیاموزد. اما از آنجایی که زبان کتاب نسبت به فارسی امروز کهنه و نامانوس شده و از سوی دیگر داستان‌های عبرت‌آموز آن برای اهالی ادب و بی‌ادبان سرسخت امروزی چندان کارگر نمی‌افتد، گیتی صفرزاده نقیضه‌ای کوتاه با عنوان «گلشاد و گلنوش» بر این کتاب نوشته و برخی حکایت‌ها را برای مخاطبان امروزی خواندنی‌تر کرده است؛ البته با وارونه کردن و دست انداختن آن‌ها.

این روزها مشتاقان هری پاتر با دو کافه هری پاتری در تهران آشنا هستند. یکی از آنها به تازگی کارش را شروع کرده اما اولین کافه سابقه‌ای طولانی دارد، گرچه در طی این سال‌ها چندباری ناچار به تغییر مکان خود شده است. مدیران این کافه از متولدین اواخر دهه 60 هستند، از همان نسل اولی که شیفته هری پاتر شدند. ایده اول آنها راه‌اندازی مکانی بوده که علاقمندان به هری پاتر به آنجا بیایند. کم‌کم علاوه بر کافه که با نشانه‌های مرتبط با داستان هری پاتر تزئین شده بود ایده‌های دیگری هم به آن اضافه شد.

در ادبیات فارسی معاصر چهره‌های تأثیرگذاری هستند که هرکدام به علتی مطرح و ماندگار شده‌اند. وینش قصد دارد هر ماه با عنوان «قلم ماندگار» پرونده‌ای برای یکی از این نویسندگان تهیه کند. در این پرونده‌ها ضمن معرفی نویسنده و آثارش، دلیل مطرح شدن و ماندگاری یا بحث‌برانگیزی آثار او طرح می‌شود تا فرصتی برای آشنایی و نگاه دقیق‌تر به فعالیت‌های ادبی معاصر داشته باشیم. پنجمین پرونده این مجموعه به احمد اخوت اختصاص دارد.

هری پاتر محبوب‌ترین کتاب نسل هزاره بود. دنیا و اندیشه آن روی بسیاری از افراد این نسل تأثیر گذاشت و مقالات بسیاری درباره‌اش نوشته شد. هنوز هم بزرگسالان این نسل درباره آموخته‌هایشان از هری پاتر می‌گویند. گرچه هری پاتر هنوز کتاب محبوبی است اما در گذر زمان محبوبیت آن دستخوش تغییراتی شده. شاید بخشی از آن بخاطر تغییر مراجع و منابع تأثیرگذار روی نگاه این نسل و شیوه‌های ارتباطی جدید باشد.

آنتوان دوسنت‌اگزوپری به معبد خدایان جاودانه ادبیات راه یافته است؛ چهره شگفت‌انگیزی که همچون شهابی در ادبیات قرن بیستم درخشید و در ابرهای خیال و جاودانگی فرو رفت. ادبیات برای اگزوپری زمینه‌ای بود تا به قلب زندگی راه یابد و آن را بی‌واسطه در‌ آغوش بکشد. در آثار او عشقی بی‌پایان به زندگی، دوستی و زیبایی و خیرخواهی و خلاصه همه چیزهای خوب عالم می‌بینیم. چرا شازده کوچولو معروفترین شخصیت ادبی جهان است؟ این پسرک موطلایی چگونه مرزهای زمان و مکان را پشت سر گذاشت و در میان نسل‌های مختلف محبوب مانده است؟ بیشتر آثار اگزوپری به زبان‌های مختلف ترجمه شده‌اند و در گنجینه ادبیات جهان جای گرفته‌اند. آیا کسی می‌تواند رازی را که در پس این داستان‌ها نهفته است آشکار کند؟ شاید این راز همان چیزی باشد که روباه در گوش شازده کوچولو نجوا کرد! در این پرونده می‌کوشیم با نگاهی به زندگی و برخی از آثار اگزوپری راز جاودانگی او را دریابیم و به این سوالات پاسخ دهیم. شاید اصلاً وظیفه ادبیات همین باشد، دست یافتن به معبد رازهای جهان و سخن گفتن با روح انسان.