برچسب: ژرژ سیمنون

ژرژ سیمنون برای هر داستانی که خلق می‌کند، فضای آن حوزه را نیز به نحوی واقعی بازسازی می‌کند؛ فضایی مشابه نوعی واقع‌گرایی شاعرانه که مشخصه‌ی سینمای فرانسه در سال‌های دهه‌ی 1930 است؛ شهرهایی آکنده از مه و باران، با آدم‌هایی ترحم‌انگیز که به سوی سرنوشتی تراژیک رهسپارند. دنیایی را که ترسیم می‌کند، دنیایی تیره و تاریک است ولی این تیرگی و تاریکی، به خاطر انسانیتِ نهفته در وجود هر انسان – حتی اگر یک قاتل باشد – تا حدودی تلطیف می‌شود.

این مقاله نگاهی شخصی و تحلیلی از خواندن دوباره‌ی «سربازرس مگره و سگ زرد» است؛ مواجهه‌ای میان خاطره، نوستالژی و فاصله‌ی امروز. تمرکز بر فضا، ریتم، شخصیت مگره و تجربه‌ی زیسته‌ی خواندن، نشان می‌دهد چگونه یک رمان کلاسیک می‌تواند محترم، خوش‌ساخت و ماندگار باشد، بی‌آن‌که الزاماً شگفت‌زده‌مان کند و چگونه گذر زمان نگاه فرد را به ادبیات پلیسی تغییر می‌دهد.

به مناسبت سی‌امین سال درگذشت سیمنون و نودمین سال «تولّد» سربازرسِ مشهور، انتشارات اومنیبوس تمام مِگرِه‌ها، شامل 103 رمان و داستان کوتاه را در ده مجلّد به چاپ رسانده است؛ تصویر پشت جلد این «کمدی انسانی» اثرِ ژاک لوستال است.

در ادبیات پلیسی قرن بیستم، آثار ژرژ سیمنون، نویسنده‌ی بلژیکی، جایگاهی ممتاز دارند. برخلاف الگوهای متداول در رمان‌های معمایی، که در آنها قهرمان اصلی معمولاً نابغه‌ای منزوی است، مگره در مرکز شبکه‌ای از روابط انسانی و حرفه‌ای با همکاران خود عمل می‌کند. سیمنون با خلق این همکاران، الگوی فردمحور رمان پلیسی را دگرگون کرد و به پلیس چهره‌ای انسانی و جمعی بخشید. در دنیای مگره، عدالت نه با نبوغ فردی بلکه با همدلی و همکاری تحقق می‌یابد. از این رو، همکاران مگره نه صرفاً ابزار روایت، بلکه حاملان ارزش‌های اخلاقی و اجتماعی‌اند.

مارك لاوسون، نویسنده و روزنامه‌نگاری بریتانیایی بیشتر به خاطر برنامه‌های رادیویی‌اش در «رادیو چهار بی‌بی‌سی» شهرت دارد، اما در روزنامه‌ی گاردین نیز ستون ثابتی دارد. آنچه اینك ترجمه‌ی آن ارائه می‌شود ـ همان‌گونه كه در سر‌آغاز مطلب نیز خاطرنشان شده است ـ نوعی برداشت یا جمع‌بندی از یك مجموعه‌ی رادیویی است كه در اصل به مشخصات Mark Lawson، “Watching the detectives”، in The Guardian Weekly، 16.11. 2012. منتشر شده است. اگر برای علاقه‌مندانِ ایرانی ادبیات پلیسی این پرسش مطرح شده باشد كه چرا در ایران ـ سرزمینِ تقلید و تأسی بی‌محابا از هرگونه‌ی ادبی ماضی و جاری ـ این گونه‌ی خاص هیچ‌گاه پا نگرفت، شاید بخشی از پاسخ را در این نوشته بیابند.