سایت معرفی و نقد کتاب وینش
سایت معرفی و نقد کتاب وینش

برچسب: غلامحسین ساعدی

طنز و تراژدی در آثار اقتباسی داریوش مهرجویی

طنز و تراژدی در آثار اقتباسی داریوش مهرجویی

هردو فیلم گاو و مهمان مامان به‌نوعی تصویری از رفتارشناسی روحیه ایرانی و لایه‌های پنهان آن و تضادهای بنیادینش را به نمایش می‌گذارند، گویی آدم‌های خسته و بی‌پناه فیلم گاو، شهری شده‌اند. انگار طنز تلخ و سیاه آپوکالیپتیک و فاجعه‌انگار مبتنی بر تناقض‌های فلسفی و اجتماعی فیلم گاو به کناری رفته و یک‌جور طنز رؤیاپردازانه و اتوپیایی جای آن را گرفته که آدم‌ها می‌توانند در آن به پشتوانه یکدیگر بر نشانه‌های فقر غلبه کنند و از ناممکن ممکن سازند.

داریوش مهرجویی به روایت ادبیات

داریوش مهرجویی به روایت ادبیات

داریوش مهرجویی فلسفه خوانده بود. فیلمساز ارزشمندی بود و خالق تعدادی از شخصیت‌های سینمایی ماندگار ایرانی. اما علاوه بر اینها او پیوندی هم با ادبیات داشت. مهرجویی هم رمان نوشت، هم ترجمه می‌کرد و هم ایده و فیلمنامه بسیاری از آثارش را از ادبیات وام گرفت. علاقه او به ادبیات و حضور جدی آن در فعالیت‌هایش جای بررسی دارد.

ژانر وحشت ترسناک

هان ای شب شوم وحشت‌انگیز!

چرا برخی افراد دوست دارند بترسند؟ این میل سیری‌ناپذیر تماشا و خواندن آثار ترسناک از کجا می‌آید؟ جواب‌های متنوعی را می‌توان برای چنین سوالی تصور کرد، اما قریب به یقین اکثر جواب‌ها به کیفیت روان انسان برمی‌گردد: «لذت و بقا». اما اگر بخواهیم منحصرا در دنیای داستان به دنبال چرایی آن بگردیم، پاسخ ساده و شناخته‌شده است؛ اینکه وحشت به عنوان محرکی عالی برای پیشبرد داستان و همراه کردن مخاطب عمل می‌کند.

واهمه‌های بی‌نام‌ونشان «خاکسترنشین‌ها»ی غلامحسین ساعدی

«خاکسترنشین‌ها»ی غلامحسین ساعدی

ساعدی دنیایی پرهراس خلق می‌کند برازنده‌ی عنوان کتاب‌هایش: ترس‌ولرز، واهمه‌های بی‌نام‌ونشان، … دنیایی که هم از موقعیت عینی آدم‌ها ناشی می‌شود (موقعیت دایی‌ بزرگ و ترس از لو رفتن، فقر و گرسنگی) و هم از ترس‌های ناشناخته‌ی آن‌ها (گریه‌ی بی‌دلیل، ترس از اتفاق بد، ترس از شب و تاریکی و ماه‌گرفتگی). این‌ها جای توصیف ذهنیات را می‌گیرند. حضور پررنگ قبرستان‌ها و ماشین اموات و صدای کندن قبر از حضور مرگ در یک قدمی حکایت می‌کند.

هفت فیلم مستند درباره هفت نویسنده

7 فیلم مستند درباره 7 نویسنده

درباره نویسندگان مطرح کشورمان چه فیلم‌هایی ساخته شده است؟ در این پرونده سراغ ۷ فیلم مستندی رفته‌ایم که درباره ۷ نویسنده -و شاعر- ادبیات معاصر ایران ساخته شده. این ۷ نویسنده عبارتند از صادق هدایت، فروغ فرخزاد، احمد محمود، غلامحسین ساعدی، احمدرضا احمدی، غزاله علیزاده و ر.اعتمادی. مسلم است که این‌ها تنها فیلم‌های سینمای مستند ما درباره نویسندگان و شاعران کشورمان نیستند، اما این فیلم‌ها راهی هستند برای آشناتر شدن با این چهره‌ها.

آی با کلا

آی بی کلاه، آی با کلا

هوشنگ حسامی مترجم و روزنامه‌نگار در نشریه آرش نقدی نوشته است بر نمایش «آی بی کلاه، آی با کلاه» جعفر والی که در آن سال‌ها با بازی عزت الله انتظامی، علی نصیریان و پرویز فنی زاده روی صحنه رفته بود. نقدی که البته بنا به عرف رایج آن سال‌ها بیشتر درمورد نمایشنامه‌نویس است تا نمایش. در این نقد می‌خوانید: «(ساعدی) آرام و اندیشیده شده به عریان کردن آدم‌ها می‌پردازد، از این مترسک‌های معصوم چیزی باقی نمی‌گذارد، به ریش همه‌شان می‌خندد، خواب زدگی‌شان را به باد نفرین می‌گیرد و هشدار می‌دهد. درام به شکلی کمیک گونه به پیش می‌رود اما در بطن (تراژدی) گونه‌ای‌ست و تماشاگر غافل چه خنده‌های اندوهگنانه‌ای دارد!»

سخنان ساعدی درباره سهراب سپهری

سخنان ساعدی درباره سهراب سپهری

غلامحسین ساعدی پس از مهاجرت اجباری از کشور، در فرانسه تلاش کرد یک بار دیگر نشریه الفبا را راه بیندازد. هفتمین و آخرین مجلد الفبای در تبعید به مجموعه آثار منتشرنشده ساعدی (گوهر مراد) اختصاص دارد. این دفتر با نامه‌ای برای خوانندگان به پایان می‌رسد که در آن از مشکلات انتشار و توزیع الفبا در نبود دکتر ساعدی سخن به میان آمده و قولی جهت انتشار دفتر هشتم با برخی دیگر از آثار منتشرنشده وی به خوانندگان داده شده است. قولی که هرگز به عمل تبدیل نشد و عمر الفبای در تبعید با همین شماره به آخر رسید. از این آخرین شماره مصاحبه‌ای با ساعدی درباره شخصیت سهراب سپهری را انتخاب کرده‌ایم. در متن مصاحبه از زبان محاوره استفاده شده و ما هم رسم‌الخط انتخابی الفبا برای این مطلب را عینا منعکس کرده‌ایم.

تاتار خندان

تاتار خندان

تاتار خندان   پزشک جوان داستان برای فراز از شکست‌هایش وسروسامان دادن به فکر و اندیشه‌اش از شهر

صمد بهرنگی

5 اثر صمد بهرنگی با موضوع آزادی و زندگی

یکی از موضوعات مهم نوشته‌ها و درونمایه‌ی داستان‌های او شجاعت است، شجاعت جهت رسیدن به آزادی برای زندگی. فرقی نمی‌کند که مخاطب آثار او کودکان باشند یا بزرگسالان، قیام علیه ظلم و اسارت و مقابله با جور و ستم در آثار صمد بهرنگی پررنگ است. در این مقاله فارغ از قالب نوشته‌ها، از میان آثار بهرنگی به صورت مختصر به 3 داستان، یک نامه و یک مقاله با موضوع زندگی و آزادی پرداخته شده است.

طنز و تراژدی در آثار اقتباسی داریوش مهرجویی

طنز و تراژدی در آثار اقتباسی داریوش مهرجویی

هردو فیلم گاو و مهمان مامان به‌نوعی تصویری از رفتارشناسی روحیه ایرانی و لایه‌های پنهان آن و تضادهای بنیادینش را به نمایش می‌گذارند، گویی آدم‌های خسته و بی‌پناه فیلم گاو، شهری شده‌اند. انگار طنز تلخ و سیاه آپوکالیپتیک و فاجعه‌انگار مبتنی بر تناقض‌های فلسفی و اجتماعی فیلم گاو به کناری رفته و یک‌جور طنز رؤیاپردازانه و اتوپیایی جای آن را گرفته که آدم‌ها می‌توانند در آن به پشتوانه یکدیگر بر نشانه‌های فقر غلبه کنند و از ناممکن ممکن سازند.

داریوش مهرجویی به روایت ادبیات

داریوش مهرجویی به روایت ادبیات

داریوش مهرجویی فلسفه خوانده بود. فیلمساز ارزشمندی بود و خالق تعدادی از شخصیت‌های سینمایی ماندگار ایرانی. اما علاوه بر اینها او پیوندی هم با ادبیات داشت. مهرجویی هم رمان نوشت، هم ترجمه می‌کرد و هم ایده و فیلمنامه بسیاری از آثارش را از ادبیات وام گرفت. علاقه او به ادبیات و حضور جدی آن در فعالیت‌هایش جای بررسی دارد.

ژانر وحشت ترسناک

هان ای شب شوم وحشت‌انگیز!

چرا برخی افراد دوست دارند بترسند؟ این میل سیری‌ناپذیر تماشا و خواندن آثار ترسناک از کجا می‌آید؟ جواب‌های متنوعی را می‌توان برای چنین سوالی تصور کرد، اما قریب به یقین اکثر جواب‌ها به کیفیت روان انسان برمی‌گردد: «لذت و بقا». اما اگر بخواهیم منحصرا در دنیای داستان به دنبال چرایی آن بگردیم، پاسخ ساده و شناخته‌شده است؛ اینکه وحشت به عنوان محرکی عالی برای پیشبرد داستان و همراه کردن مخاطب عمل می‌کند.

واهمه‌های بی‌نام‌ونشان «خاکسترنشین‌ها»ی غلامحسین ساعدی

«خاکسترنشین‌ها»ی غلامحسین ساعدی

ساعدی دنیایی پرهراس خلق می‌کند برازنده‌ی عنوان کتاب‌هایش: ترس‌ولرز، واهمه‌های بی‌نام‌ونشان، … دنیایی که هم از موقعیت عینی آدم‌ها ناشی می‌شود (موقعیت دایی‌ بزرگ و ترس از لو رفتن، فقر و گرسنگی) و هم از ترس‌های ناشناخته‌ی آن‌ها (گریه‌ی بی‌دلیل، ترس از اتفاق بد، ترس از شب و تاریکی و ماه‌گرفتگی). این‌ها جای توصیف ذهنیات را می‌گیرند. حضور پررنگ قبرستان‌ها و ماشین اموات و صدای کندن قبر از حضور مرگ در یک قدمی حکایت می‌کند.

هفت فیلم مستند درباره هفت نویسنده

7 فیلم مستند درباره 7 نویسنده

درباره نویسندگان مطرح کشورمان چه فیلم‌هایی ساخته شده است؟ در این پرونده سراغ ۷ فیلم مستندی رفته‌ایم که درباره ۷ نویسنده -و شاعر- ادبیات معاصر ایران ساخته شده. این ۷ نویسنده عبارتند از صادق هدایت، فروغ فرخزاد، احمد محمود، غلامحسین ساعدی، احمدرضا احمدی، غزاله علیزاده و ر.اعتمادی. مسلم است که این‌ها تنها فیلم‌های سینمای مستند ما درباره نویسندگان و شاعران کشورمان نیستند، اما این فیلم‌ها راهی هستند برای آشناتر شدن با این چهره‌ها.

آی با کلا

آی بی کلاه، آی با کلا

هوشنگ حسامی مترجم و روزنامه‌نگار در نشریه آرش نقدی نوشته است بر نمایش «آی بی کلاه، آی با کلاه» جعفر والی که در آن سال‌ها با بازی عزت الله انتظامی، علی نصیریان و پرویز فنی زاده روی صحنه رفته بود. نقدی که البته بنا به عرف رایج آن سال‌ها بیشتر درمورد نمایشنامه‌نویس است تا نمایش. در این نقد می‌خوانید: «(ساعدی) آرام و اندیشیده شده به عریان کردن آدم‌ها می‌پردازد، از این مترسک‌های معصوم چیزی باقی نمی‌گذارد، به ریش همه‌شان می‌خندد، خواب زدگی‌شان را به باد نفرین می‌گیرد و هشدار می‌دهد. درام به شکلی کمیک گونه به پیش می‌رود اما در بطن (تراژدی) گونه‌ای‌ست و تماشاگر غافل چه خنده‌های اندوهگنانه‌ای دارد!»

سخنان ساعدی درباره سهراب سپهری

سخنان ساعدی درباره سهراب سپهری

غلامحسین ساعدی پس از مهاجرت اجباری از کشور، در فرانسه تلاش کرد یک بار دیگر نشریه الفبا را راه بیندازد. هفتمین و آخرین مجلد الفبای در تبعید به مجموعه آثار منتشرنشده ساعدی (گوهر مراد) اختصاص دارد. این دفتر با نامه‌ای برای خوانندگان به پایان می‌رسد که در آن از مشکلات انتشار و توزیع الفبا در نبود دکتر ساعدی سخن به میان آمده و قولی جهت انتشار دفتر هشتم با برخی دیگر از آثار منتشرنشده وی به خوانندگان داده شده است. قولی که هرگز به عمل تبدیل نشد و عمر الفبای در تبعید با همین شماره به آخر رسید. از این آخرین شماره مصاحبه‌ای با ساعدی درباره شخصیت سهراب سپهری را انتخاب کرده‌ایم. در متن مصاحبه از زبان محاوره استفاده شده و ما هم رسم‌الخط انتخابی الفبا برای این مطلب را عینا منعکس کرده‌ایم.

تاتار خندان

تاتار خندان

تاتار خندان   پزشک جوان داستان برای فراز از شکست‌هایش وسروسامان دادن به فکر و اندیشه‌اش از شهر

صمد بهرنگی

5 اثر صمد بهرنگی با موضوع آزادی و زندگی

یکی از موضوعات مهم نوشته‌ها و درونمایه‌ی داستان‌های او شجاعت است، شجاعت جهت رسیدن به آزادی برای زندگی. فرقی نمی‌کند که مخاطب آثار او کودکان باشند یا بزرگسالان، قیام علیه ظلم و اسارت و مقابله با جور و ستم در آثار صمد بهرنگی پررنگ است. در این مقاله فارغ از قالب نوشته‌ها، از میان آثار بهرنگی به صورت مختصر به 3 داستان، یک نامه و یک مقاله با موضوع زندگی و آزادی پرداخته شده است.