برچسب: سفرنامه

دیدار از سمرقند و بخارا از آرزوهای خیلی از ایرانی‌هاست. به‌خصوص اهل ادبیات و به‌خصوص دلسپردگان به میراث عرفانی ایرانی. محمدناصر مودودی نویسنده این سفرنامه که خود از اهالی تایباد و منطقه باخرز است به بخارا می‌رود تا مقبره شیخ سیف الدین باخرزی از مشایخ صوفیه را ببیند. دیداری به منظور کشف و لمس ریشه‌ها. «خواجه‌ای بر لبی حوض» عنوان سفرنامه کوتاهی است که مودودی درباره سفر یک‌هفته‌ای خود برای دیدن مزار خواجه در بخارا نوشته است. بخارایی که به قول آن شعر قدیمی همان‌طور که «سمرقند صیقل روی زمین است بخارا هم «قوت اسلام و دین است.» شهر مناره‌ها و ایوان‌ها و گنبدها و حوض‌ها.

عیسی و عبدالله امیدوار دو برادر ایرانی سال 1333 از تهران خارج شدند و سفری دور و دراز و پرماجرا به دور جهان را آغاز کردند. برادران امیدوار سفرشان به دور دنیا را از شرق آغاز کردند. به مشهد و از آن‌جا به افغانستان و سپس شبه جزیره هند رفتند و 7 سال طول کشید تا به ایران برگردند. برادران امیدوار در بازگشت سفرنامه مفصل خود را نوشتند که اولین بار در اسفند 1341 چاپ شد و بعد از انقلاب با اضافه شدن زندگی‌نامه این دو برادر سال 1380 به چاپ رسید و بارها تجدید چاپ شده است. عبدالله امیدوار برادر کوچکتر این هفته در شیلی در 80 سالگی درگذشت.

مادام ژان دیولافوآ Jane Dieulafoy به همراه همسرش مارسل اگوست دیولافوآ باستان‌شناسان فرانسوی بودند که از سوی دولت فرانسه برای انجام کاوش‌های باستان‌شناسانه سه‌بار در حد فاصل سال‌های 1881 تا 1886 به ایران آمدند. مادام دیولافوآ مشاهدات و استنباط‌هایش از ایران و اوضاع آن را در قالب سه سفرنامه مکتوب کرد که امروز منبع قابل اعتنایی جهت شناخت ایران عهد ناصری به شمار می‌رود. آن‌ها در پانزده سال پایانی سلطنت ناصرالدین‌شاه به ایران آمدند. این زوج باستان‌شناس نتیجه بسیاری از کاوش‌های خود را از ایران خارج و به موزه لوور پاریس منتقل کردند.

تخت‌خواب دیگران، جستار روایی آیدا مرادیِ آهنی کتابی است آکنده از تاملات نظری. در قالب سفرنامه نوشته شده است اما سفرنامه نیست. متنی است متراکم از معنا. کتابی است مملو از نامِ کتاب‌ها و فیلم‌ها و نقاشی‌ها. نویسنده‌اش بیشتر ساکن جهانِ متن‌هاست. نیویورک، پاریس، تهران، قانا، بیروت، دُبی، بعضی از شهرهایی هستند که آیدا مرادی آهنی در این کتاب به جست‌وجوی حقیقتِ آن‌ها می‌رود.

تانکوانی (tankoani) به همراه کاروانی که فرستاده ناپلئون امپراتور فرانسه بود در میانه جنگ‌های ایران و روس به ایران آمد و به‌خصوص چون به زبان‌های خاورمیانه و خصوصاً فارسی تسلط داشت روایتی جالب از ایران اوایل عصر قاجار ارائه می‌دهد. تانکوانی ایرانیان را در میان سایر ملل خاورمیانه کمتر متعصب و بیشتر آماده تغییر و پذیرش فرهنگ مدرن می‌بیند اما انتقادات او از جامعه ایران در اوایل قرن نوزدهم اصلاً کم نیست.