سایت معرفی و نقد کتاب وینش

برچسب: روبرت صافاریان

به قلم زنی که جنگ را ندیده

انیس دوویکتور پایان‌نامه خود را در دهه هفتاد شمسی درباره سیاست‌گذاری‌های فرهنگی در سینمای ایران نوشت. چهارسال در ایران ماند و به متخصصی در زمینه سینمای ایران به خصوص در زمینه ارتباط سینمای ایران با جنگ تبدیل شد. روایت جنگ در دل جنگ ترجمه فصل‌هایی از دومین کتاب او در این زمینه است که روی سلسله مستندهای روایت فتح و گروه شهید مرتضی آوینی متمرکز شده است. مرتضی آوینی به طور کلی با جشنواره‌ها و محافل ادبی غرب مساله داشت و علم غربی را برای دست یافتن به حقیقت نارسا و معیوب می‌یافت. از طنز روزگار این که مهم‌ترین کتاب درباره‌ی فیلم‌ها و اندیشه‌های او توسط زنی نوشته شده که در چارچوب همان نظام دانشگاهی و جشنواره‌ای کار و فعالیت می‌کند.

امید و بی‌شرمی

اسلاوی ژیژک، جورجیو آگامبن و آلن بدیو. سه فیلسوفی که اولی در همان ماه‌های آغازین بحران بیماری عالمگیر کرونا کتابی نوشت و دو دیگر در اندازه مقالاتی درباره دنیای حین و بعد از این بیماری نوشتند. گل کاتز در این مقاله این سه دیدگاه را باهم مقایسه می‌کند. او در عین انتقاداتی که به تندی مطرح کرده، جسارت یا حساسیت سیاسی ژیژک را می‌ستاید. «یک بیماری عالمگیر ممکن است یک انقلاب نباشد، حتی به یک انقلاب منتهی نشود، اما می‌تواند چیزی باشد که ژیژک «یک انقلاب فلسفی» می‌نامد»

کتاب‌سوزی از هیتلر تا کسروی

کتاب‌سوزی نازی‌ها از ماندگارترین خاطره‌های مربوط به سوزاندن کتاب‌هاست. کتاب‌سوزی در دوران باستان هم بارها اتفاق افتاده و در تاریخ معاصر ما هم حداقل دو بار سابقه دارد. اما از بین بردن نسخه کاغذی کتاب‌ها چه معنا و دلیلی دارد؟
در نظام‌های تمامیت‌گرا معمولا یک یا چند کتاب است که همه باید بخوانند و خواندن سایر کتاب‌ها نه تنها ارزش نیست که مذموم هم به شمار می‌رود. کتاب‌سوزی وجه نمادین این اندیشه است.

ایران، توران، کدام مرز؟

در داستان‌های شاهنامه رود جیحون مرز ایران و توران است. اما این مرز مثل مرزهای امروزی نیست. داستان رستم و تهمینه آن سوی مرز اتفاق می‌افتد و سیاوش هم به توران پناهنده می‌شود و با دختر افراسیاب ازدواج می‌کند. شاهان این سو و آن سوی جیحون هردو بی‌خردند و قهرمانان شاهنامه این سو و آن سوی مرز قربانی این بی‌خردی. در شاهنامه، مرز بین آدم‌های پاک و آدم‌های ناپاک است. مرزها قراردادی‌اند اما قراردادی بودن مرز به معنای غیرواقعی بودن آن نیست و نقشه‌هایی چون نقشه‌ی سهراب جوان که می‌‌خواهد ایران و توران را یکی کند، هنوز محکوم به شکست است.

قوها انعکاس فیل‌ها

یک عمر در جست‌وجوی نورا

خواننده‌ی آشنا به تاریخ هنر احتمالاً از همان ابتدا حواسش هست که نام رمان از نام یکی از تابلوهای سالوادور دالی گرفته شده است. تابلویی که در آن انعکاس تصویر قوها در آب دریاچه به شکل تصویری از فیل‌ها در آمده است. یک اثر سوررئالیستی. کتاب هم پر از تاملات فلسفی در این زمینه‌هاست. برخی از زبان شخصیت‌های رمان و برخی از سوی راوی که به هر رو شخصیتی از رمان ــ شخصیت اصلی ــ است. اما حُسن رمان پیام ناصر این است که حقیقتاً داستانی است که کشش دارد، با شخصیت‌هایی ملموس و به یاد ماندنی که با سادگی و مهارت به تصویر کشیده شده‌اند.

ترجمه

وقتی کتاب ترجمه می‌خرید

وقتی مشغول انتخاب کتاب برای خرید هستیم باید توجه داشته باشیم کتابی که نویسنده آن را به زبان فارسی نوشته با کتابی که ترجمه شده تفاوت‌هایی دارد. اما برای انتخاب کتاب ترجمه باید به چه نکاتی توجه داشت؟ در این یادداشت به این تفاوت‌ها پرداخته شده است.

نجف دریابندری

از سیر تا پیاز: مهم‌ترین کتاب نجف دریابندری

می‌دانید مهم‌ترین کتاب نجف دریابندری که دیروز از این جهان رفت و دوستدارانش را اندوهگین و تنها گذاشت، کدام است؟ از سیر تا پیاز: کتاب مستطاب آشپزی. خواننده شاید حیرت کند و بپرسد آیا تاریخ فلسفه‌ی غرب برتراند راسل و هکلبری فین مارک توین و پیرمرد و دریای همینگوی اهمیت‌شان از یک خودآموز آشپزی کمتر است؟ بله، می‌تواند کمتر باشد.

ارمنی

زیست دیاسپورایی ارامنه در ایران

در فرهنگ عامه‌ی ایرانی، ارامنه همواره با چند ویژگی و عادت کلیشه‌ای به یاد آورده می‌شوند. کلیشه‌های ذهنی جامعه‌ی ایران به ارامنه‌ی ایران چیزی است که صافاریان می‌کوشد تا در یادداشت‌هایش آن را به چالش بکشد. ارامنه‌ در جامعه‌ی امروز ایران یک اقلیت‌اند. قانون اساسی کشور از آن‌ها به عنوان اقلیت دینی نام می‌برد. اما صافاریان در جای جای کتاب بیان می‌کند که ارامنه در ایران، یک اقلیت‌ ملی‌اند.

 

ارسطو

کتاب پایه‌ی روایت‌شناسی

خواننده ممکن است بپرسد اصولاً چرا باید بوطیقا را بخواند که متنی از دوران باستان است. بوطیقای ارسطو، سنگ‌بنای تاریخ تئوری ادبیات است و ارسطو نخستین کسی است که در ادبیات اهمیت پی‌رنگ را فراتر از زبان دانسته است. علاوه بر این، جذابیت کتاب مورد بحث ما و به طور خاص مقدمه‌اش این است که ما را به اندیشیدن درباره‌ی سرنوشت یک متن در طی قرون و اعصار و به زبان‌های گوناگون برمی‌انگیزد. این یادداشت همچنین به ترجمه‌ی جدید این کتاب پرداخته و دلایل بهتر بودن آن نسبت به کار مترجمان دهه‌های پیشین -که در فارسی‌دانی‌شان شک نیست- را برمی‌شمارد.

وینش

آیا کار فرهنگی بیهوده است؟

آیا وقتی مملکت درگیر دشواری‌هایی کلانی مثل محاصره اقتصادی، سیل و خطر جنگ، اعتراض به اوضاع معیشتی و شیوع کرونا است، آیا اصلاً نوشتن درباره‌ی خوب و بد این یا آن کتاب ــ کاری که ما در وینش داریم می‌کنیم ــ اصلاً معنایی دارد؟ این پرسشی است که نویسنده یادداشت تلاش دارد پاسخی برای آن بیابد.

به قلم زنی که جنگ را ندیده

انیس دوویکتور پایان‌نامه خود را در دهه هفتاد شمسی درباره سیاست‌گذاری‌های فرهنگی در سینمای ایران نوشت. چهارسال در ایران ماند و به متخصصی در زمینه سینمای ایران به خصوص در زمینه ارتباط سینمای ایران با جنگ تبدیل شد. روایت جنگ در دل جنگ ترجمه فصل‌هایی از دومین کتاب او در این زمینه است که روی سلسله مستندهای روایت فتح و گروه شهید مرتضی آوینی متمرکز شده است. مرتضی آوینی به طور کلی با جشنواره‌ها و محافل ادبی غرب مساله داشت و علم غربی را برای دست یافتن به حقیقت نارسا و معیوب می‌یافت. از طنز روزگار این که مهم‌ترین کتاب درباره‌ی فیلم‌ها و اندیشه‌های او توسط زنی نوشته شده که در چارچوب همان نظام دانشگاهی و جشنواره‌ای کار و فعالیت می‌کند.

امید و بی‌شرمی

اسلاوی ژیژک، جورجیو آگامبن و آلن بدیو. سه فیلسوفی که اولی در همان ماه‌های آغازین بحران بیماری عالمگیر کرونا کتابی نوشت و دو دیگر در اندازه مقالاتی درباره دنیای حین و بعد از این بیماری نوشتند. گل کاتز در این مقاله این سه دیدگاه را باهم مقایسه می‌کند. او در عین انتقاداتی که به تندی مطرح کرده، جسارت یا حساسیت سیاسی ژیژک را می‌ستاید. «یک بیماری عالمگیر ممکن است یک انقلاب نباشد، حتی به یک انقلاب منتهی نشود، اما می‌تواند چیزی باشد که ژیژک «یک انقلاب فلسفی» می‌نامد»

کتاب‌سوزی از هیتلر تا کسروی

کتاب‌سوزی نازی‌ها از ماندگارترین خاطره‌های مربوط به سوزاندن کتاب‌هاست. کتاب‌سوزی در دوران باستان هم بارها اتفاق افتاده و در تاریخ معاصر ما هم حداقل دو بار سابقه دارد. اما از بین بردن نسخه کاغذی کتاب‌ها چه معنا و دلیلی دارد؟
در نظام‌های تمامیت‌گرا معمولا یک یا چند کتاب است که همه باید بخوانند و خواندن سایر کتاب‌ها نه تنها ارزش نیست که مذموم هم به شمار می‌رود. کتاب‌سوزی وجه نمادین این اندیشه است.

ایران، توران، کدام مرز؟

در داستان‌های شاهنامه رود جیحون مرز ایران و توران است. اما این مرز مثل مرزهای امروزی نیست. داستان رستم و تهمینه آن سوی مرز اتفاق می‌افتد و سیاوش هم به توران پناهنده می‌شود و با دختر افراسیاب ازدواج می‌کند. شاهان این سو و آن سوی جیحون هردو بی‌خردند و قهرمانان شاهنامه این سو و آن سوی مرز قربانی این بی‌خردی. در شاهنامه، مرز بین آدم‌های پاک و آدم‌های ناپاک است. مرزها قراردادی‌اند اما قراردادی بودن مرز به معنای غیرواقعی بودن آن نیست و نقشه‌هایی چون نقشه‌ی سهراب جوان که می‌‌خواهد ایران و توران را یکی کند، هنوز محکوم به شکست است.

قوها انعکاس فیل‌ها

یک عمر در جست‌وجوی نورا

خواننده‌ی آشنا به تاریخ هنر احتمالاً از همان ابتدا حواسش هست که نام رمان از نام یکی از تابلوهای سالوادور دالی گرفته شده است. تابلویی که در آن انعکاس تصویر قوها در آب دریاچه به شکل تصویری از فیل‌ها در آمده است. یک اثر سوررئالیستی. کتاب هم پر از تاملات فلسفی در این زمینه‌هاست. برخی از زبان شخصیت‌های رمان و برخی از سوی راوی که به هر رو شخصیتی از رمان ــ شخصیت اصلی ــ است. اما حُسن رمان پیام ناصر این است که حقیقتاً داستانی است که کشش دارد، با شخصیت‌هایی ملموس و به یاد ماندنی که با سادگی و مهارت به تصویر کشیده شده‌اند.

ترجمه

وقتی کتاب ترجمه می‌خرید

وقتی مشغول انتخاب کتاب برای خرید هستیم باید توجه داشته باشیم کتابی که نویسنده آن را به زبان فارسی نوشته با کتابی که ترجمه شده تفاوت‌هایی دارد. اما برای انتخاب کتاب ترجمه باید به چه نکاتی توجه داشت؟ در این یادداشت به این تفاوت‌ها پرداخته شده است.

نجف دریابندری

از سیر تا پیاز: مهم‌ترین کتاب نجف دریابندری

می‌دانید مهم‌ترین کتاب نجف دریابندری که دیروز از این جهان رفت و دوستدارانش را اندوهگین و تنها گذاشت، کدام است؟ از سیر تا پیاز: کتاب مستطاب آشپزی. خواننده شاید حیرت کند و بپرسد آیا تاریخ فلسفه‌ی غرب برتراند راسل و هکلبری فین مارک توین و پیرمرد و دریای همینگوی اهمیت‌شان از یک خودآموز آشپزی کمتر است؟ بله، می‌تواند کمتر باشد.

ارمنی

زیست دیاسپورایی ارامنه در ایران

در فرهنگ عامه‌ی ایرانی، ارامنه همواره با چند ویژگی و عادت کلیشه‌ای به یاد آورده می‌شوند. کلیشه‌های ذهنی جامعه‌ی ایران به ارامنه‌ی ایران چیزی است که صافاریان می‌کوشد تا در یادداشت‌هایش آن را به چالش بکشد. ارامنه‌ در جامعه‌ی امروز ایران یک اقلیت‌اند. قانون اساسی کشور از آن‌ها به عنوان اقلیت دینی نام می‌برد. اما صافاریان در جای جای کتاب بیان می‌کند که ارامنه در ایران، یک اقلیت‌ ملی‌اند.

 

ارسطو

کتاب پایه‌ی روایت‌شناسی

خواننده ممکن است بپرسد اصولاً چرا باید بوطیقا را بخواند که متنی از دوران باستان است. بوطیقای ارسطو، سنگ‌بنای تاریخ تئوری ادبیات است و ارسطو نخستین کسی است که در ادبیات اهمیت پی‌رنگ را فراتر از زبان دانسته است. علاوه بر این، جذابیت کتاب مورد بحث ما و به طور خاص مقدمه‌اش این است که ما را به اندیشیدن درباره‌ی سرنوشت یک متن در طی قرون و اعصار و به زبان‌های گوناگون برمی‌انگیزد. این یادداشت همچنین به ترجمه‌ی جدید این کتاب پرداخته و دلایل بهتر بودن آن نسبت به کار مترجمان دهه‌های پیشین -که در فارسی‌دانی‌شان شک نیست- را برمی‌شمارد.

وینش

آیا کار فرهنگی بیهوده است؟

آیا وقتی مملکت درگیر دشواری‌هایی کلانی مثل محاصره اقتصادی، سیل و خطر جنگ، اعتراض به اوضاع معیشتی و شیوع کرونا است، آیا اصلاً نوشتن درباره‌ی خوب و بد این یا آن کتاب ــ کاری که ما در وینش داریم می‌کنیم ــ اصلاً معنایی دارد؟ این پرسشی است که نویسنده یادداشت تلاش دارد پاسخی برای آن بیابد.