برچسب: روبرت صافاریان

علیه تفسیر

علیه (نوعی از) تفسیر

علیه تفسیر همه‌اش کلنجار رفتن سوزان سانتاگ است با یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های نقد هنر که رابطه‌ی فرم و محتوا باشد. به نظر موضوعی کهنه و تکراری، اما کماکان حل‌نشده: اصلاً «محتوایی» هست یا اصلاً فرم و محتوا دو چیز جدا هستند که حالا ما می‌خواهیم رابطه‌شان را بفهمیم؟ سونتاگ دست‌کم در مقطعی که این کتاب را در سی‌وچندسالگی می‌نوشته (دهه 60 میلادی)، سخت شاکی و کلافه بوده است از تقلیل اثر هنری به محتوایش، به ندیدن وجه زیبایی‌شناختی آثار هنری، و از تفسیرهای تئوری‌محور گل‌درشت.

سینما

هفت+یک کتاب مهم تئوری فیلم

تئوری فیلم یا نظریه‌ی سینمایی رشته‌ای از مطالعات سینمایی است که به بنیادی‌ترین پرسش‌ها درباره‌ی چیستی سینما می‌پردازد: سینما چیست؟ آیا هنر است یا صرفاً وسیله‌ای است برای ثبت واقعیت؟ تصویر فوتوگرافیک چه خودویژگی‌هایی دارد که آن را از انواع دیگر تصویر مثل نقاشی متمایز می‌سازد؟ و خیلی سوالات دیگر. در این پرونده روبرت صافاریان منتقد و مترجم سینمایی هشت کتاب مهم در زمینه تئوری فیلم را که به فارسی هم ترجمه شده‌اند معرفی می‌کند

ژیژک

پاکسازی قومی، ادامه شعر با وسایل دیگر

معنی این حرف چیست؟ پاکسازی قومی چه ربطی به شعر دارد؟ شاعران چه ربطی به کشتار قومی دارند؟ این پرسشی است که محاکمه‌ی رادُوان کارادیچ در دادگاه جنایات جنگی در لاهه پیش نهاد. کارادیچ علاوه بر این‌که مسئول برخی از بی‌رحمانه‌ترین کشتارهای قومی در طول جنگ بوسنی بود، شاعر هم بود. آیا ارتباطی هست بین شاعر بودن او و اعمال جنایتکارانه‌اش در طول جنگ؟ اسلاوی ژیژک در نوشته‌ی کوتاه زیر می‌کوشد این ارتباط را روشن کند.

سوگواران ابراهیم رهبر

چیز مهیبی در مه

آیا برای شما هم اتفاق افتاده است که کتابی را سال‌ها قبل خوانده باشید و در طول زمان آنقدر خاطره خوبی از آن پیدا کنید که دیگر جرات نکنید بعد از گذشت چندین و چندسال دوباره سراغش بروید؟ در این یادداشت روبرت صافاریان چنین وضعیتی را درمورد رابطه خودش و کتابی که در سال‌های دهه پنجاه خوانده «سوگواران» نوشته ابراهیم رهبر تشریح کرده. حالا بعد از چهاردهه دوباره سراغ کتاب رفته است و آن را با دید امروزی‌اش بررسی کرده است. و در پایان این پرسش را مطرح کرده که چرا چنین کتاب‌های مغفول مانده‌ای دوباره چاپ نمی‌شوند؟

پوپولیسم دقیقاً یعنی چه؟

ویژگی‌های گفتمان پوپولیستی، در سخنوری ترامپ حضور پررنگ دارد. نکوهش رهبران و احزاب فاسد، تکیه روی «اراده‌ی مردم»، توجه به خواست‌های مغفول‌مانده‌ی بخش بزرگی از جمعیت مانند نگرانی آمریکایی‌ها از اقدامات ناشی از خروج سرمایه‌های آمریکایی از کشور، نگرانی از افزایش مهاجران و …. اما آیا اتفاقاتی شبیه تصرف کاپیتول هیل هم جزوی از گفتمان پوپولیستی هستند؟ در یک کلام نسبت پوپولیسم با دموکراسی و مهم‌تر از همه با «انتخابات» چیست؟
نویسنده یادداشت معتقد است «این همان پرسشی است که احتمالاً بسیاری از خوانندگان دیگر هم مثل من برای دریافت پاسخی به آن به مطالعه‌ی کتابی درباره‌ی پوپولیسم رو می‌آورند. و کتاب پوپولیسم هم در دو فصل آخرش (فصل‌های پنجم و ششم) مستقیماً به همین موضوع می‌پردازد.»

مارکز ، داستایوسکی ، سیر یا گرسنه

سیر بهتر می‌نویسد یا گرسنه؟

گابریل گارسیا مارکز سال ۱۹۸۸ در مصاحبه‌ای گفته است: «وقتی همه‌ی مشکلاتت حل شده‌ باشند، بهتر می‌نویسی. وقتی تنت سالم باشه، بهتر می‌نویسی. وقتی هزارویک جور گرفتاری و دغدغه نداشته باشی، بهتر می‌نویسی. وقتی در زندگی‌ت عشق باشد بهتر می‌نویسی…» اما آیا واقعا سیر بهتر می‌نویسد یا گرسنه؟ آن ایده رمانتیکی که آدم اگر دردی نداشته باشد چیزی هم برای نوشتن ندارد تا چه حد درست است؟ داستایوسکی شاهکار بزرگش را زمانی نوشته است که در ثبات مالی و زندگی به سر می‌برد و باقی شاهکارهایش را در بدترین اوضاعش نوشته است. بالاخره سیر یا گرسنه؟

روبرت صافاریان

زیستن، زیر سقفِ دیگری

یادداشت‌های سردبیر هایاتسک نوشته روبرت صافاریان، قصه یک مجله کم تیراژ به اسم «هایاتسک» است. مجله‌ای که بیشتر خوانندگان بالقوه‌اش دیگر مهاجرت کرده‌اند و قصه سردبیر نسبتاً سرد آن. آقای سردبیر اما در تمامی داستان فقط یک بار عصبانیت‌اش را نشان می‌دهد: آن‌جایی که سقف‌شان در حال ریختن است و هیچکس به فکر این اتاق قدیمی نیست. دیاسپورا را روبرت صافاریان این‌جا به شکل دیگری هم نشان خواننده می‌دهد: زیستن در خانه‌ای که نگرانش هستی، اگرچه وطن‌ات چند پاره است.

علیه تفسیر

علیه (نوعی از) تفسیر

علیه تفسیر همه‌اش کلنجار رفتن سوزان سانتاگ است با یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌های نقد هنر که رابطه‌ی فرم و محتوا باشد. به نظر موضوعی کهنه و تکراری، اما کماکان حل‌نشده: اصلاً «محتوایی» هست یا اصلاً فرم و محتوا دو چیز جدا هستند که حالا ما می‌خواهیم رابطه‌شان را بفهمیم؟ سونتاگ دست‌کم در مقطعی که این کتاب را در سی‌وچندسالگی می‌نوشته (دهه 60 میلادی)، سخت شاکی و کلافه بوده است از تقلیل اثر هنری به محتوایش، به ندیدن وجه زیبایی‌شناختی آثار هنری، و از تفسیرهای تئوری‌محور گل‌درشت.

سینما

هفت+یک کتاب مهم تئوری فیلم

تئوری فیلم یا نظریه‌ی سینمایی رشته‌ای از مطالعات سینمایی است که به بنیادی‌ترین پرسش‌ها درباره‌ی چیستی سینما می‌پردازد: سینما چیست؟ آیا هنر است یا صرفاً وسیله‌ای است برای ثبت واقعیت؟ تصویر فوتوگرافیک چه خودویژگی‌هایی دارد که آن را از انواع دیگر تصویر مثل نقاشی متمایز می‌سازد؟ و خیلی سوالات دیگر. در این پرونده روبرت صافاریان منتقد و مترجم سینمایی هشت کتاب مهم در زمینه تئوری فیلم را که به فارسی هم ترجمه شده‌اند معرفی می‌کند

ژیژک

پاکسازی قومی، ادامه شعر با وسایل دیگر

معنی این حرف چیست؟ پاکسازی قومی چه ربطی به شعر دارد؟ شاعران چه ربطی به کشتار قومی دارند؟ این پرسشی است که محاکمه‌ی رادُوان کارادیچ در دادگاه جنایات جنگی در لاهه پیش نهاد. کارادیچ علاوه بر این‌که مسئول برخی از بی‌رحمانه‌ترین کشتارهای قومی در طول جنگ بوسنی بود، شاعر هم بود. آیا ارتباطی هست بین شاعر بودن او و اعمال جنایتکارانه‌اش در طول جنگ؟ اسلاوی ژیژک در نوشته‌ی کوتاه زیر می‌کوشد این ارتباط را روشن کند.

سوگواران ابراهیم رهبر

چیز مهیبی در مه

آیا برای شما هم اتفاق افتاده است که کتابی را سال‌ها قبل خوانده باشید و در طول زمان آنقدر خاطره خوبی از آن پیدا کنید که دیگر جرات نکنید بعد از گذشت چندین و چندسال دوباره سراغش بروید؟ در این یادداشت روبرت صافاریان چنین وضعیتی را درمورد رابطه خودش و کتابی که در سال‌های دهه پنجاه خوانده «سوگواران» نوشته ابراهیم رهبر تشریح کرده. حالا بعد از چهاردهه دوباره سراغ کتاب رفته است و آن را با دید امروزی‌اش بررسی کرده است. و در پایان این پرسش را مطرح کرده که چرا چنین کتاب‌های مغفول مانده‌ای دوباره چاپ نمی‌شوند؟

پوپولیسم دقیقاً یعنی چه؟

ویژگی‌های گفتمان پوپولیستی، در سخنوری ترامپ حضور پررنگ دارد. نکوهش رهبران و احزاب فاسد، تکیه روی «اراده‌ی مردم»، توجه به خواست‌های مغفول‌مانده‌ی بخش بزرگی از جمعیت مانند نگرانی آمریکایی‌ها از اقدامات ناشی از خروج سرمایه‌های آمریکایی از کشور، نگرانی از افزایش مهاجران و …. اما آیا اتفاقاتی شبیه تصرف کاپیتول هیل هم جزوی از گفتمان پوپولیستی هستند؟ در یک کلام نسبت پوپولیسم با دموکراسی و مهم‌تر از همه با «انتخابات» چیست؟
نویسنده یادداشت معتقد است «این همان پرسشی است که احتمالاً بسیاری از خوانندگان دیگر هم مثل من برای دریافت پاسخی به آن به مطالعه‌ی کتابی درباره‌ی پوپولیسم رو می‌آورند. و کتاب پوپولیسم هم در دو فصل آخرش (فصل‌های پنجم و ششم) مستقیماً به همین موضوع می‌پردازد.»

مارکز ، داستایوسکی ، سیر یا گرسنه

سیر بهتر می‌نویسد یا گرسنه؟

گابریل گارسیا مارکز سال ۱۹۸۸ در مصاحبه‌ای گفته است: «وقتی همه‌ی مشکلاتت حل شده‌ باشند، بهتر می‌نویسی. وقتی تنت سالم باشه، بهتر می‌نویسی. وقتی هزارویک جور گرفتاری و دغدغه نداشته باشی، بهتر می‌نویسی. وقتی در زندگی‌ت عشق باشد بهتر می‌نویسی…» اما آیا واقعا سیر بهتر می‌نویسد یا گرسنه؟ آن ایده رمانتیکی که آدم اگر دردی نداشته باشد چیزی هم برای نوشتن ندارد تا چه حد درست است؟ داستایوسکی شاهکار بزرگش را زمانی نوشته است که در ثبات مالی و زندگی به سر می‌برد و باقی شاهکارهایش را در بدترین اوضاعش نوشته است. بالاخره سیر یا گرسنه؟

روبرت صافاریان

زیستن، زیر سقفِ دیگری

یادداشت‌های سردبیر هایاتسک نوشته روبرت صافاریان، قصه یک مجله کم تیراژ به اسم «هایاتسک» است. مجله‌ای که بیشتر خوانندگان بالقوه‌اش دیگر مهاجرت کرده‌اند و قصه سردبیر نسبتاً سرد آن. آقای سردبیر اما در تمامی داستان فقط یک بار عصبانیت‌اش را نشان می‌دهد: آن‌جایی که سقف‌شان در حال ریختن است و هیچکس به فکر این اتاق قدیمی نیست. دیاسپورا را روبرت صافاریان این‌جا به شکل دیگری هم نشان خواننده می‌دهد: زیستن در خانه‌ای که نگرانش هستی، اگرچه وطن‌ات چند پاره است.