سایت معرفی و نقد کتاب وینش

برچسب: رمان تاریخی

رمان تاریخی

پرسشی درباره‌ی ژانر «رمان تاریخی»

در مقایسه‌ی کتاب «ماه غمگین، ماه سرخ» با کتاب «عشقی، سیمای نجیب یک آنارشیست» با دو تصویر متضاد از «غائله‌ی جمهوریت» و قتل شاعری از مخالفان این «غائله» روبرو می‌شویم. اما این دو تصویر متضاد برای روبرت صافاریان نویسنده این یادداشت پایه‌ای شده برای طرح یک سوال کلی‌تر درباره ژانر «رمان تاریخی». در این آثار، به‌خصوص آن‌هایی که شخصیت‌های واقعی را دست‌مایه داستان‌شان کرده‌اند، رابطه بین تخیل داستانی و تاریخ به چه صورت است؟ مرز این‌ها با تاریخ چطور تعیین می‌شود؟

پاریس پاریس

گوهرشاد راوی

رمان «پاریس پاریس» پیرامون وقایع تاریخی یک دوره‌ی مشخص است. بخشی از وقایع و اشخاص، ریشه در واقعیت دارند و برخی ماجراها، ساخته و پرداخته‌ نویسنده هستند. سعید تشکری نمی‌خواسته تاریخ بنویسد. بلکه قصد داشته دوره پهلوی اول، آن هم در مشهد، را از دیدِ سعیدِ تشکریِ نویسنده باز بسازد. در امر بیان تاریخ در داستان، اگر نویسنده بخواهد بی‌طرف باشد، راه به جایی نمی‌برد. زیرا دیدگاه وی، ناخودآگاه در به‌کارگیری واژگان، تجلی می‌یابد. اگر هم بخواهد به مطالعات تاریخی خواننده متکی باشد، شکست‌خورده است. چرا که دیگر نمی‌تواند فضای مستقل اثر خودش را بنا کند و خواننده را، در تجربه‌ی آن، دخیل کند. سعید تشکری از تمامی این چاله‌ها پرهیز کرده است.

اسماعیل کاداره

دنبال ادبیات عادی در یک کشور غیرعادی بودم

اسماعیل کاداره در سال‌های آغازین دهه‌ی 1990 از آلبانی تحت حاکمیت انور خوجه فرار کرد و به فرانسه پناهنده شد. او تصمیم گرفته بود که زندگی جدیدی را آغاز کند. نخستین ثمره‌ی این آغازِ دوباره را هم در سال 2005 و با دریافت اولین جایزه‌ی بوکر بین‌المللی چشید. در سال 2009 میلادی، کالین واترز، خبرنگار نشریه‌ی Scottish Review of Books پای صحبت‌های اسماعیل کاداره نشست. این گفتگو با همکاری دیوید بلوز (مترجم رسمی آثار کاداره) انجام شد و محورهای اصلی آن، بحث بر سر رمان جانشین و مهم‌ترین جنبه‌های زندگی نویسنده است.

به همه بگو چه کسانی مرا کشتند

ماه غمگین، ماه سرخ، به پنج روز آخر زندگی شاعر می‌پردازد. میرزاده‌ی عشقی شاعر آزادی‌خواهی که به خاطر سرودن منظومه‌ی جمهوریت موجب غضب دیکتاتور جدید رضاخان شده است. خوابی پریشان می‌بیند و در پی باطل کردن سحر خواب، آخرین تلاش‌هایش را می‌کند. در این میان دوست و همراهش محمدتقی بهار نیز به یاری‌اش می‌آید. اما آن‌چه محتوم است رقم خواهد خورد. امروز، رنج او و جوان‌مرگی اش میراث ما است.

تب 1793

روبه‌رویی با مرگ در فیلادلفیا

تب ۱۷۹۳ روایتی داستانی از یک بیماری همه‌گیر به نام تب زرد در فیلادلفیاست. کتابی که از یک طرف به علت داشتن اطلاعات دقیق درباره‌ی این بیماری چیزی بیشتر از یک داستان است و از طرف دیگر به خاطر ویژگی‌های ادبی قوی، پا را از یک کتاب تاریخی فراتر گذاشته است. در واقع خواننده در این کتاب با یک داستان خوب تاریخی روبه‌رو می‌شود.

گفت‌وگو با رضا جولایی

گفت‌وگو با رضا جولایی

رضا جولایی در آخرین رمانش «شکوفه‌های عناب» به سراغ اعدام میرزا جهانگیرخان صور اسرافیل پس از به توب بسته شدن مجلس رفته است. رمانی که به سیاق کارهای دیگر او در زمینه‌ای تاریخی اتفاق می‌افتد. در «سوءقصد به ذات همایونی» ترور محمدعلی‌شاه در مرکز اثر است و در «یک پرونده کهنه» قتل محمد مسعود روزنامه‌نگار جنجالی دهه بیست. جولایی در «شب ظلمانی یلدا» هم به جنگ‌های ایران و روس پرداخته بود و در جدیدترین اثرش که یک مجموعه داستان است هم به تاریخ پرداخته است. او کارهایش را قصه‌هایی تاریخ‌مند می‌خواند.

شکوفه‌های عناب

اختر به سحر شمرده یادآر

شکوفه‌های عناب رمانی است لبالب. از ایران دوره‌ی مشروطه تا روسیه‌ی تزاری و از ترور ناصرالدین‎‎شاه تا فتح تهران به دست مشروطه‌خواهان را دربرمی‎گیرد. هسته‌ی مرکزی داستان قرار است به توپ بسته ‎شدن مجلس و قتل فجیع میرزاجهانگیرخان صوراسرافیل به فرمان محمدعلی‎شاه باشد اما چندین داستان شخصی درهم‌پیچیده‌ی جان‎گرفته در بطن رمان، روایت غیرخطی، پرش‌های زمانی و راویان مختلف آن را به روایتی داستانی از ساحت زیست ذهنی و عینی آدم‌های زمانه‌ی استبداد صغیر تبدیل کرده است.

 

رمان تاریخی

پرسشی درباره‌ی ژانر «رمان تاریخی»

در مقایسه‌ی کتاب «ماه غمگین، ماه سرخ» با کتاب «عشقی، سیمای نجیب یک آنارشیست» با دو تصویر متضاد از «غائله‌ی جمهوریت» و قتل شاعری از مخالفان این «غائله» روبرو می‌شویم. اما این دو تصویر متضاد برای روبرت صافاریان نویسنده این یادداشت پایه‌ای شده برای طرح یک سوال کلی‌تر درباره ژانر «رمان تاریخی». در این آثار، به‌خصوص آن‌هایی که شخصیت‌های واقعی را دست‌مایه داستان‌شان کرده‌اند، رابطه بین تخیل داستانی و تاریخ به چه صورت است؟ مرز این‌ها با تاریخ چطور تعیین می‌شود؟

پاریس پاریس

گوهرشاد راوی

رمان «پاریس پاریس» پیرامون وقایع تاریخی یک دوره‌ی مشخص است. بخشی از وقایع و اشخاص، ریشه در واقعیت دارند و برخی ماجراها، ساخته و پرداخته‌ نویسنده هستند. سعید تشکری نمی‌خواسته تاریخ بنویسد. بلکه قصد داشته دوره پهلوی اول، آن هم در مشهد، را از دیدِ سعیدِ تشکریِ نویسنده باز بسازد. در امر بیان تاریخ در داستان، اگر نویسنده بخواهد بی‌طرف باشد، راه به جایی نمی‌برد. زیرا دیدگاه وی، ناخودآگاه در به‌کارگیری واژگان، تجلی می‌یابد. اگر هم بخواهد به مطالعات تاریخی خواننده متکی باشد، شکست‌خورده است. چرا که دیگر نمی‌تواند فضای مستقل اثر خودش را بنا کند و خواننده را، در تجربه‌ی آن، دخیل کند. سعید تشکری از تمامی این چاله‌ها پرهیز کرده است.

اسماعیل کاداره

دنبال ادبیات عادی در یک کشور غیرعادی بودم

اسماعیل کاداره در سال‌های آغازین دهه‌ی 1990 از آلبانی تحت حاکمیت انور خوجه فرار کرد و به فرانسه پناهنده شد. او تصمیم گرفته بود که زندگی جدیدی را آغاز کند. نخستین ثمره‌ی این آغازِ دوباره را هم در سال 2005 و با دریافت اولین جایزه‌ی بوکر بین‌المللی چشید. در سال 2009 میلادی، کالین واترز، خبرنگار نشریه‌ی Scottish Review of Books پای صحبت‌های اسماعیل کاداره نشست. این گفتگو با همکاری دیوید بلوز (مترجم رسمی آثار کاداره) انجام شد و محورهای اصلی آن، بحث بر سر رمان جانشین و مهم‌ترین جنبه‌های زندگی نویسنده است.

به همه بگو چه کسانی مرا کشتند

ماه غمگین، ماه سرخ، به پنج روز آخر زندگی شاعر می‌پردازد. میرزاده‌ی عشقی شاعر آزادی‌خواهی که به خاطر سرودن منظومه‌ی جمهوریت موجب غضب دیکتاتور جدید رضاخان شده است. خوابی پریشان می‌بیند و در پی باطل کردن سحر خواب، آخرین تلاش‌هایش را می‌کند. در این میان دوست و همراهش محمدتقی بهار نیز به یاری‌اش می‌آید. اما آن‌چه محتوم است رقم خواهد خورد. امروز، رنج او و جوان‌مرگی اش میراث ما است.

تب 1793

روبه‌رویی با مرگ در فیلادلفیا

تب ۱۷۹۳ روایتی داستانی از یک بیماری همه‌گیر به نام تب زرد در فیلادلفیاست. کتابی که از یک طرف به علت داشتن اطلاعات دقیق درباره‌ی این بیماری چیزی بیشتر از یک داستان است و از طرف دیگر به خاطر ویژگی‌های ادبی قوی، پا را از یک کتاب تاریخی فراتر گذاشته است. در واقع خواننده در این کتاب با یک داستان خوب تاریخی روبه‌رو می‌شود.

گفت‌وگو با رضا جولایی

گفت‌وگو با رضا جولایی

رضا جولایی در آخرین رمانش «شکوفه‌های عناب» به سراغ اعدام میرزا جهانگیرخان صور اسرافیل پس از به توب بسته شدن مجلس رفته است. رمانی که به سیاق کارهای دیگر او در زمینه‌ای تاریخی اتفاق می‌افتد. در «سوءقصد به ذات همایونی» ترور محمدعلی‌شاه در مرکز اثر است و در «یک پرونده کهنه» قتل محمد مسعود روزنامه‌نگار جنجالی دهه بیست. جولایی در «شب ظلمانی یلدا» هم به جنگ‌های ایران و روس پرداخته بود و در جدیدترین اثرش که یک مجموعه داستان است هم به تاریخ پرداخته است. او کارهایش را قصه‌هایی تاریخ‌مند می‌خواند.

شکوفه‌های عناب

اختر به سحر شمرده یادآر

شکوفه‌های عناب رمانی است لبالب. از ایران دوره‌ی مشروطه تا روسیه‌ی تزاری و از ترور ناصرالدین‎‎شاه تا فتح تهران به دست مشروطه‌خواهان را دربرمی‎گیرد. هسته‌ی مرکزی داستان قرار است به توپ بسته ‎شدن مجلس و قتل فجیع میرزاجهانگیرخان صوراسرافیل به فرمان محمدعلی‎شاه باشد اما چندین داستان شخصی درهم‌پیچیده‌ی جان‎گرفته در بطن رمان، روایت غیرخطی، پرش‌های زمانی و راویان مختلف آن را به روایتی داستانی از ساحت زیست ذهنی و عینی آدم‌های زمانه‌ی استبداد صغیر تبدیل کرده است.