برچسب: خیام

خیلی از رباعی‌هایی که از خیام در ذهن داریم نه‌تنها از خیام نیست بلکه صاحب واقعی‌اش هم معلوم است. از اواخر قرن نوزدهم میلادی تا همین سال های اخیر ، عده‌ای سعی کرده‌اند رباعی‌های واقعی خیام را مشخص کنند، ولی شیوه‌ی کار خیلی از آن‌ها علمی نبوده‌. این پرونده به بیان ضرورت تحقیق علمی در شناخت رباعی‌های واقعی خیام می‌پردازد.

چیزی که در مورد خیام دست‌کم امروز ارزشی بیش از مولفه‌‎های دیگر او دارد، ارزش داستانی اوست. زندگی خیام، استعدادهایی که طبیعت در اختیارش گذاشته و عبورش از ریاضی و فلسفه به شعر و آنچه در شعر کرده، دستمایه داستان عمیق شورانگیزی است که می‌تواند ذهن‌ها را به سمت او خیره کند. چه این اتفاق بیفتد و چه نه، زندگی و کارنامه خیام ارزش داستانی بسیار بالایی برای انسان امروز دارد.

در تاریخ اندیشه، کمتر نامی به اندازه «خیام» توانسته است میان دو دنیای متضاد، یعنی «حقیقت تاریخی» و «اسطوره خیامی»، پل بزند یا میان آن‌ها شکاف ایجاد کند. ما با خیامی روبرو هستیم که در یک سو، دانشمندی دقیق در ریاضیات و نجوم است و در سوی دیگر، شاعری که در جهانِ ترجمه‌ها، به نمادِ مستی و بی‌بندوباری بدل شده است. اما پرسش بنیادین اینجاست: آنچه ما از خیام می‌دانیم، واقعیت است یا بازتابی از توهماتِ گذشتگان؟ کتاب «حکیم عمر خیّام و رباعیات» «پژوهشی درباره عمر خیام، معنای رباعی‌ها و ترجمه فیتز جرالد» نوشته کاظم برگ‌نیسی، پاسخی است جسورانه و روشمند به این پرسش.

داستان «سمرقند»، دارای جذابیت زیادی است. خواننده در حین خواندن متن دچار خستگی رایج در داستان‌های تاریخی نمی‌شود. به رویدادهای متعدد تاریخی و پی‌در‌پی به اندازه کفایت در داستان پرداخته شده تا از خستگی و بی حوصلگی خواننده جلوگیری شود. در واقع خواننده با خواندن یک کتاب، به اطلاعات خوبی در خصوص دو دوره‌ی تاریخی ایران و شخصیتهای مهم و مشهوری مثل حکیم عمر خیام و خواجه نظام الملک و حسن صباح دست می‌یابد.