برچسب: جنگ جهانی

کبوتران روی چمن با نثری ویژه که خواننده فارسی زبان آن را با ترجمه روان و باکیفیت اژدر انگشتری تجربه می‌کند، و با شیوه روایتی بدیع و لحنی بی‌پروا تصویری از جامعه‌ای ارائه می‌دهد که شکست خورده، گذشته‌اش ویران و ننگین و آینده‌اش نامطمئن و حتی رعب‌آور است و قادر نیست دلیلی برای این‌همه نکبت در ذره‌ ذره‌ی زندگی همه آدم‌های آن جغرافیا پیدا کند.

جاسوس یا مأمور مخفی دو روی یک سکه‌اند. بسته به اینکه از کدام جانب به قضیه نگاه کنیم، تعبیر متفاوتی خواهیم داشت. اما درهرحال این شخصیت با ویژگی‌هایی که دارد همیشه مورد توجه بوده. در دنیای کتاب‌ها نیز آثار فراوان مستند و داستانی درباره‌شان وجود دارد که هرکدام بخش‌هایی از شخصیت، کار و اهداف این افراد را روشن می‌کند.

در آذر سال 1322شمسی سران متفقین تصمیم به برگزاری دیداری در تهران گرفتند که بر سرنوشت جنگ جهانی دوم تأثیر داشت. نیروهای آلمان در تدارک عملیاتی با نام «پرش بلند» برای ترور سران سه کشور بودند. عملیاتی که ناکام ماند اما اسناد باقی مانده از آن فرصتی برای روایت‌های داستانی از این ماجرا فراهم کرد.

در دهه‌ی پنجاه بسیاری از آثار برشت به فارسی ترجمه و منتشر شد و بسیاری از جوانان و روشنفکران در آن سال‌ها کتاب‌های او را با اشتیاق می‌خواندند. اما گویا کم‌کم از مد افتاد. آیا این آثار بیش از حد همه‌چیز را سخت نشان می‌دادند؟ بچه‌هایمان را به مرگ ترغیب می‌کردند؟ بیش از اندازه مسئولیت به گردنمان می‌انداختند؟

برتولت برشت (1898–1956) بدون شک یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های قرن بیستم در عرصه تئاتر و اندیشه‌ی هنری است. او در دورانی می‌نوشت که اروپا زیر فشار جنگ‌ها، بحران‌های ایدئولوژیک و تحولات طبقاتی می‌جوشید. در چنین فضایی، برشت احساس کرد تئاترِ سنتی دیگر پاسخگوی انسان مدرن امروزی نیست. او تئاتری می‌خواست که به جای سرگرم کردن، آگاه کند؛ تئاتری که تماشاگر را نه در رؤیا، بلکه در واقعیت بیدار کند و مدام به او تلنگر بزند. برشت این نوع نگاه را در قالب نظریه‌ی «تئاتر حماسی (Epic Theatre) و مفهوم کلیدی «فاصله‌گذاری» مطرح کرد در این یادداشت خیلی مختصر و مفید به فاصله‌گذاری در آثار برشت و مولفه‌های اصلی تئاتر او می‌پردازم؛ با ذکر این نکته که برای شناخت کامل برشت و نقش او در هنر و ادبیات مدرن باید کتاب‌ها نوشت.

جنگی که نجاتم داد، درباره‌ی دختر کوچکی است در میانه‌ی جنگی بزرگ؛ اما جنگ اصلی نه بیرون، که درون او جریان دارد. بین ترس‌ها، شرم‌ها، زخم‌های روحی و آن میل خاموش اما سرکش دیده شدن و دوست داشته شدن.

ایوان کلیما، نویسنده معروف چک، روایتگر دوران‌های سخت است، از جنگ و اسارت، تا زندگی در سایه نظام‌های تمامیت‌خواه و تغییرات دوران آزادی. او روح نویسندگی را در همین سختی‌ها کشف کرد و روایتگر زندگی شد.

کتاب «پانزده_ قتل، قصاص و داستان فراموش‌شده‌ی اسرای جنگی نازی در آمریکا» یک اثر تاریخی، غیرداستانی و جنایی است که به بررسی وضعیت اسرای آلمانی در اردوگاه‌های ایالات متحده می‌پردازد. ویلیام گرو تلاش کرده با پایبند بودن به مستندات، روایتی واقعی و تکان‌دهنده از سربازان اسیرشده آلمانی در زمان حمله ارتش هیتلر به شمال آفریقا، روایت کند.

سالیان دراز است که در مرزهای رویارویی قدرت‌های بزرگ یعنی آسیای میانه، قفقاز، افغانستان، عراق، سوریه، لبنان، فلسطین و بالکان، جنگ‌ها و مقاومت‌های زیادی صورت گرفت که متاسفانه هنوز هم ادامه دارد. ارمنیان، کردها، آشوری‌ها، آذری‌ها و ترک‌ها در این میدان نبرد کجا ایستاده‌اند؟ زندگی بر روی نوار مواجهه مدرنیته و تمدن کهن ایرانی عاقبت سختی برای این مردمان داشت. مردمی که خود را جزو تمدن ایران می‌دانند و برای پاسداری و پیشرفت این تمدن قرن‌ها کوشش کرده‌اند ولی نصیبشان از زندگی هنوز جنگ و خونریزی است.