این مقاله را ۴ نفر پسندیده اند
محمدعلی علومی در شانزدهم فروردین 1340 به دنیا آمد و در شانزدهم اردیبهشت 1403 از دنیا رفت. در 63 سالگی. او عمرش را پای فرهنگ و ادبیات دیرپای این مرز و بوم کهن گذاشت و همچون دیگر نویسندگان پاکباخته این مُلک نه قدر دید و نه بر صدر نشست. آثار گوناگون او باید تا سالها خوانده و نقد شوند.
«این در باید بسته بماند» رمانی کوتاه است به قلم محمد قاسمزاده که در عین خوشخوان بودن، لایههای پنهان بسیار دارد. نقد و مروری بر این رمان را با تمرکز بر رمزگشایی اسطورهها، نمادها و افسانههای کهن آن با هم میخوانیم.
در عصر حاضر که دنیای کودکان با رسانههای دیجیتال و سرگرمیهای سریع پر شده، آثار ادبی که قدرت قصهگویی، خیال و اسطوره را بازآفرینی کنند، اهمیت ویژهای دارند. «بستنیجویان» نمونهای موفق از ترکیب فانتزی ایرانی با پیامهای تربیتی و روانشناختی است که به کودکان میآموزد چگونه با استفاده از تخیل و همکاری با دیگران میتوانند بر مشکلات، فراموشی و چالشهای زندگی غلبه کنند.
ایران مانند یک باغ است؛ باغی رنگارنگ و متنوع از اسطوره تا اقلیم و آیین و هنرها. باغی که جلوهاش از فرش زیرپا تا فضای سبز و از خوراک تا رسم و رسوم در حیات طولانی این سرزمین حفظ شده و پایدار مانده. بچهها میراثدار این باغ هستند. باغی که با رسیدن نوروز، نو شدن روزگار و رویش دوباره را یادآور میشود. همراه با تقویم نوروزی، ما هم یادآور کتابهایی میشویم که تنوع و رنگارنگی ایران را بهمثابه یک باغ به بچهها نشان میدهد.
در ادبیات فارسی معاصر چهرههای تأثیرگذاری هستند که هرکدام به علتی مطرح و ماندگار شدهاند. وینش قصد دارد هر ماه با عنوان «قلم ماندگار» پروندهای برای یکی از این نویسندگان تهیه کند. اولین پرونده این مجموعه به بهرام بیضایی اختصاص دارد.
پهلوان اکبر میمیرد شاید آن داستان معروف دربارهی پهلوان نامدار ایرانی، پوریای ولی را شنیده باشید؛ داستانی که برخی واقعی و برخی افسانه میدانند:
نقد اسطورهای میکوشد تا اسطورههای فرهنگیِ نهفته در بطن آثار ادبی را آشکار سازد. از آنجا که بسیاری از این اسطورهها نیازمند پرداختی ژرفتر و کاملترند و حضورشان بعضا در زیر لایههای متن نهفته است و بررسی و واکاوی آنها به درک بهتر زیر لایههای متن و به سطح آوردن آنچه در دل داستان پنهان است کمک میکند، و این واکاوی و بررسی بدون رجوع به نقد اسطورهای ممکن نیست، از همین رو اهمیت نقد اسطورهای بیش از پیش به ما یادآوری میشود.
فردوسی با به هم ریختن مرزهای اسطورهای میان روشنایی و تاریکی، مخاطب خود را به نقادی اندیشهی اسطورهای دعوت میکند تا به این واقعیت بهتر بیندیشد که بر روی زمین با هیچگونه مرز تضمینشدهای مواجه نیست و چه بسا که قصهی گذار از جمشید به ضحاک، در جایجای این جهان خاکی تکرار شود.
خواندن «از مصدق تاریخی تا مصدق اسطورهای» تنها مرور یک گذشته نیست، بلکه یادآوری این نکته است که سیاستورزی در دوران اختناق اگرچه دشوار است، اما غیرممکن نیست. همواره میتوان امکانهایی برای مقاومت، برای گفتن حقیقت و برای زنده نگه داشتن آرمانها یافت. این همان درسی است که سیدآبادی با مرور زندگی و میراث مصدق پیش چشم خواننده قرار میدهد؛ درسی درباره امکانهای سیاستورزی خلاقانه در روزگارانی که به نظر میرسد همه راهها بسته شدهاند.
«خودکشی» جدیترین مسأله فلسفه است. چراکه با جدیترین مسأله بشر، یعنی زندگی سر و کار دارد و شما وقتی پاسخی به خودکشی ندهید، پاسخی به معنای زندگی نمیتوانید بدهید. چرا که فیلسوف شما را در برابر این پرسش قرار خواهد داد که «شما برای چه زنده هستید؟» پاسخهایی که شما میدهید بسیار کم ناظر به معنای زندگی است. بنابراین، بدون تردید، ربط وثیقی بین «بحران معنای زندگی» و سرزدن «اندیشه خودکشی» وجود دارد.
محمدعلی علومی در شانزدهم فروردین 1340 به دنیا آمد و در شانزدهم اردیبهشت 1403 از دنیا رفت. در 63 سالگی. او عمرش را پای فرهنگ و ادبیات دیرپای این مرز و بوم کهن گذاشت و همچون دیگر نویسندگان پاکباخته این مُلک نه قدر دید و نه بر صدر نشست. آثار گوناگون او باید تا سالها خوانده و نقد شوند.
«این در باید بسته بماند» رمانی کوتاه است به قلم محمد قاسمزاده که در عین خوشخوان بودن، لایههای پنهان بسیار دارد. نقد و مروری بر این رمان را با تمرکز بر رمزگشایی اسطورهها، نمادها و افسانههای کهن آن با هم میخوانیم.
در عصر حاضر که دنیای کودکان با رسانههای دیجیتال و سرگرمیهای سریع پر شده، آثار ادبی که قدرت قصهگویی، خیال و اسطوره را بازآفرینی کنند، اهمیت ویژهای دارند. «بستنیجویان» نمونهای موفق از ترکیب فانتزی ایرانی با پیامهای تربیتی و روانشناختی است که به کودکان میآموزد چگونه با استفاده از تخیل و همکاری با دیگران میتوانند بر مشکلات، فراموشی و چالشهای زندگی غلبه کنند.
ایران مانند یک باغ است؛ باغی رنگارنگ و متنوع از اسطوره تا اقلیم و آیین و هنرها. باغی که جلوهاش از فرش زیرپا تا فضای سبز و از خوراک تا رسم و رسوم در حیات طولانی این سرزمین حفظ شده و پایدار مانده. بچهها میراثدار این باغ هستند. باغی که با رسیدن نوروز، نو شدن روزگار و رویش دوباره را یادآور میشود. همراه با تقویم نوروزی، ما هم یادآور کتابهایی میشویم که تنوع و رنگارنگی ایران را بهمثابه یک باغ به بچهها نشان میدهد.
در ادبیات فارسی معاصر چهرههای تأثیرگذاری هستند که هرکدام به علتی مطرح و ماندگار شدهاند. وینش قصد دارد هر ماه با عنوان «قلم ماندگار» پروندهای برای یکی از این نویسندگان تهیه کند. اولین پرونده این مجموعه به بهرام بیضایی اختصاص دارد.
پهلوان اکبر میمیرد شاید آن داستان معروف دربارهی پهلوان نامدار ایرانی، پوریای ولی را شنیده باشید؛ داستانی
نقد اسطورهای میکوشد تا اسطورههای فرهنگیِ نهفته در بطن آثار ادبی را آشکار سازد. از آنجا که بسیاری از این اسطورهها نیازمند پرداختی ژرفتر و کاملترند و حضورشان بعضا در زیر لایههای متن نهفته است و بررسی و واکاوی آنها به درک بهتر زیر لایههای متن و به سطح آوردن آنچه در دل داستان پنهان است کمک میکند، و این واکاوی و بررسی بدون رجوع به نقد اسطورهای ممکن نیست، از همین رو اهمیت نقد اسطورهای بیش از پیش به ما یادآوری میشود.
فردوسی با به هم ریختن مرزهای اسطورهای میان روشنایی و تاریکی، مخاطب خود را به نقادی اندیشهی اسطورهای دعوت میکند تا به این واقعیت بهتر بیندیشد که بر روی زمین با هیچگونه مرز تضمینشدهای مواجه نیست و چه بسا که قصهی گذار از جمشید به ضحاک، در جایجای این جهان خاکی تکرار شود.
خواندن «از مصدق تاریخی تا مصدق اسطورهای» تنها مرور یک گذشته نیست، بلکه یادآوری این نکته است که سیاستورزی در دوران اختناق اگرچه دشوار است، اما غیرممکن نیست. همواره میتوان امکانهایی برای مقاومت، برای گفتن حقیقت و برای زنده نگه داشتن آرمانها یافت. این همان درسی است که سیدآبادی با مرور زندگی و میراث مصدق پیش چشم خواننده قرار میدهد؛ درسی درباره امکانهای سیاستورزی خلاقانه در روزگارانی که به نظر میرسد همه راهها بسته شدهاند.
«خودکشی» جدیترین مسأله فلسفه است. چراکه با جدیترین مسأله بشر، یعنی زندگی سر و کار دارد و شما وقتی پاسخی به خودکشی ندهید، پاسخی به معنای زندگی نمیتوانید بدهید. چرا که فیلسوف شما را در برابر این پرسش قرار خواهد داد که «شما برای چه زنده هستید؟» پاسخهایی که شما میدهید بسیار کم ناظر به معنای زندگی است. بنابراین، بدون تردید، ربط وثیقی بین «بحران معنای زندگی» و سرزدن «اندیشه خودکشی» وجود دارد.
Thanks for clicking. That felt good.
Close
