برچسب: ادبیات کردی

دریاس و جسدها، بختیار علی

دریاس و جسدها

در کتاب دریاس و جسدها، بختیار علی در سه قسمت داستان و به طرق مختلف روایت کننده‌ی برادرانی دوقلو است که زندگی آن‌ها به نوعی در همدیگر تنیده می‌شود. دریاس و الیاس افندی، نوبار و بلال اشک‌زاده، ایسیل و موسیل که هر کدام از این دو برادر به نحوی درگیر قیامی می‌شوند که یا عامل آن هستند یا هدف آن. یک برادر جهان را می‌گردد، از دید و نگاه خود با جهان آشنا می‌شود، تجربیات مختلفی را از سر می‌گذراند، یک برادر در جای خود ساکن می‌ماند، شغلی برای خود دست و پا می‌کند، به زندگی‌اش عادت می‌کند.

سیری در آثار داستان‌نویسان کُرد

متنِ مخدوشِ منتقد

در هفته‌های گذشته کتابی با عنوان «سیری در آثار داستان‌نویسان کُرد؛ بختیار علی» از دکتر محمدرضا اصلانی توسط نشر ثالث به بازار کتاب ایران عرضه شد. اگرچه طرح جلد کتاب به‌ شکلی است که در وهله‌ی اول ترجمه بودن کتاب را به بیننده القا می‌‌کند اما کتاب، تالیفی درباب نقد و بررسی آثار رمان‌نویس کُرد است. پرسش‌های اصلی این یادداشت آن است که آیا مبانی نظری و تحلیلی مولف را می‌توان مبانی دقیق و قابل اطمینانی برای تحلیل رمان‌های بختیار علی برشمرد، و این‌که تا چه میزان منتقد توانسته است اصول و طرحی علمی برای تحلیل انتقادی رمان‌های وی لحاظ کند.

شعر

زیستن در جهانی که «خنده غمگین ترت می کند»

مرگ، خفقان، زندان، تلاش برای از بین بردن فرهنگ و زبان کردی و یک‌دست‌سازی عراق زیر بیرق زبان عربی، جملگی در جهان‌بینی و فلسفه ذهنی بختیار نقش‌آفرینی کردند. او از دل چنین اتمسفر و به واسطه زیست در چنین محیطی به شعر رسید. شعر برای او جایگاه عاشقانه‌های خوش‌رنگ، غزل‌های دل‌ربا و مضامین سانتی‌مانتالیستی نبود. شعر برای او نهایت برون‌ریزی خشم از وضع موجود بود. از همین روست که در تمام این کتاب، آن‌چه به چشم می‌آید فضایی است تلخ، سیاه و هذیانی. گویی این شعرها حاصل ذهن شاعری تب‌دار است. هذیان‌های ذهنی که حتی در تب، حتی در درد و در مواجهه با مرگ نیز شعر می‌سراید.

گلاویژ

در دوره بیست‌وچهارم جشنواره گلاویژ سلیمانیه کردستان عراق چه گذشت؟

جشنواره بین‌المللی ادبی گلاویژ یکی از مهمترین رویدادهای فرهنگی اقلیم کردستان و منطقه به‌شمار می‌رود که سالیانه از سوی سازمان غیردولتی بنیاد فرهنگی گلاویژ در شهر سلیمانیه پایتخت هنری و فرهنگی اقلیم کردستان برگزار می‌شود. این جشنواره از سال ۱۹۹۶ هرساله برگزار شده است و جایگاه ویژه‌ای میان فعالیت‌های فرهنگی منطقه دارد. جشنواره سه بخش رقابتی شعر و داستان و مقاله دارد و امسال هم با پنل‌هایی با موضوعات ادبیات و تئاتر و سینمای ایران همراه بود.

چرا «جمشیدخان عمویم، که باد همیشه او را با خود می‌برد» را ترجمه کردم

شنیدیم که آخرین رمان بختیار علی نویسنده‌ی کرد عراقی قرار است به زودی با ترجمه‌ی مریوان حلبچه‌ای مترجم همیشگی آثار او به بازار بیاید. از حلبچه‌ای خواستیم درباره ترجمه‌ی یکی از آثار بختیار علی برای‌مان بنویسد. او برای‌مان درباره‌ی رمان جمشید خان عمویم، که باد همیشه او را با خود می‌برد نوشت. شرحی از مضامین رمان و در پایان این‌که چطور سرنوشت او و بختیار علی، از دو نسل، به جنگ‌های خانمان‌سوز گره خورده است.

کردستان ، ادبیات کردی، ادبیات همسایه

مقدمه‌ای بر ادبیات کردی

زبان‌ها و روایت‌ها فراتر از فاصله‌های جغرافیایی قرار دارند. زبان جزء اصلی فرهنگ است و روایت‌ها زنده نگه دارنده‌ی آن‌چه بر آدمیان گذشته است. برای همزیستی و مهربانی شناخت لازم است و ادبیات بهترین مسیر برای شناخت دیگری است.

ادبیات داستانی کردی

مقدمه‌ای بر ادبیات داستانی کردستان عراق

اگرچه ادبیات داستانی کُردی در زمانی زیر سایه شعر قرار داشت اما امروز داستان‌نویس‌های کرد از این سایه خارج شده‌اند. تحولات سیاسی همیشه تاثیر مستقیمی روی کار نویسندگان کرد گذاشته و با برهم نهادن جوشش‌های ادبی و اتفاقات سیاسی، می‌توان دوره‌های مختلفی را در ادبیات داستانی کردستان عراق تشخیص داد که هرکدام ویژگی‌های متفاوتی دارند. از «دوره‌ی تولد و تلاش برای ماندگاری» حدفاصل ۱۹۲۵ تا دهه هشتاد گرفته تا «مرحله‌ی طلایی ادبیات داستانی» در دهه هشتاد میلادی و بعدها باز شدن فضای نفس کشیدن کُردها و رویش نویسندگان جدیدی که جهانی‌تر می‌اندیشند.

راویِ سرزمینی از کلام

بختیار علی پیش از آنکه رمان‌نویس معروفی شود یک شاعر بود. مثل بسیاری دیگر از هم‌زبانانش؛ که گویی شوق سرودن شعر و سر دادن آواز در تاریکی شب‌ها و پیچ و خم سفرهای کوهستانی‌شان پایان‌ناپذیر است. سال‌ها پیش در شعری نوشت: «به یاد نمی‌آورم… چرا کشاورز شدم؟ چرا پوچی می‌کارم؟ چرا خشکی برداشت می‌کنم؟ به یاد نمی‌آورم… چرا کتاب‌هایی این‌چنین بزرگ نوشتم؟ چرا باغ‌هایی این‌چنین تودرتو ساختم؟…»

جریان شناسی ادبیات داستانی کردستان ایران

جریان شناسی ادبیات داستانی کردی در ایران

تاریخ داستان‌نویسی به زبان کردی در ایران، در آغاز کار بستگی مستقیمی با اوضاع سیاسی دارد. در بررسی داستان‌نویسی کردی به سه دوره متفاوت می‌توان اشاره کرد. اگر دوره‌ای اول را (۱۳۲۰-۱۳۷۲) رئالیسم اجتماعی و دوره‌ای دوم را (۱۳۷۲ تا میانه‌ی دهه‌ی۸۰ شمسی) ظهور ادبیات مدرنیستی بدانیم. می‌توان دوره‌ی سوم این تاریخ را ظهور داستان تجربی نامید.

دریاس و جسدها، بختیار علی

دریاس و جسدها

در کتاب دریاس و جسدها، بختیار علی در سه قسمت داستان و به طرق مختلف روایت کننده‌ی برادرانی دوقلو است که زندگی آن‌ها به نوعی در همدیگر تنیده می‌شود. دریاس و الیاس افندی، نوبار و بلال اشک‌زاده، ایسیل و موسیل که هر کدام از این دو برادر به نحوی درگیر قیامی می‌شوند که یا عامل آن هستند یا هدف آن. یک برادر جهان را می‌گردد، از دید و نگاه خود با جهان آشنا می‌شود، تجربیات مختلفی را از سر می‌گذراند، یک برادر در جای خود ساکن می‌ماند، شغلی برای خود دست و پا می‌کند، به زندگی‌اش عادت می‌کند.

سیری در آثار داستان‌نویسان کُرد

متنِ مخدوشِ منتقد

در هفته‌های گذشته کتابی با عنوان «سیری در آثار داستان‌نویسان کُرد؛ بختیار علی» از دکتر محمدرضا اصلانی توسط نشر ثالث به بازار کتاب ایران عرضه شد. اگرچه طرح جلد کتاب به‌ شکلی است که در وهله‌ی اول ترجمه بودن کتاب را به بیننده القا می‌‌کند اما کتاب، تالیفی درباب نقد و بررسی آثار رمان‌نویس کُرد است. پرسش‌های اصلی این یادداشت آن است که آیا مبانی نظری و تحلیلی مولف را می‌توان مبانی دقیق و قابل اطمینانی برای تحلیل رمان‌های بختیار علی برشمرد، و این‌که تا چه میزان منتقد توانسته است اصول و طرحی علمی برای تحلیل انتقادی رمان‌های وی لحاظ کند.

شعر

زیستن در جهانی که «خنده غمگین ترت می کند»

مرگ، خفقان، زندان، تلاش برای از بین بردن فرهنگ و زبان کردی و یک‌دست‌سازی عراق زیر بیرق زبان عربی، جملگی در جهان‌بینی و فلسفه ذهنی بختیار نقش‌آفرینی کردند. او از دل چنین اتمسفر و به واسطه زیست در چنین محیطی به شعر رسید. شعر برای او جایگاه عاشقانه‌های خوش‌رنگ، غزل‌های دل‌ربا و مضامین سانتی‌مانتالیستی نبود. شعر برای او نهایت برون‌ریزی خشم از وضع موجود بود. از همین روست که در تمام این کتاب، آن‌چه به چشم می‌آید فضایی است تلخ، سیاه و هذیانی. گویی این شعرها حاصل ذهن شاعری تب‌دار است. هذیان‌های ذهنی که حتی در تب، حتی در درد و در مواجهه با مرگ نیز شعر می‌سراید.

گلاویژ

در دوره بیست‌وچهارم جشنواره گلاویژ سلیمانیه کردستان عراق چه گذشت؟

جشنواره بین‌المللی ادبی گلاویژ یکی از مهمترین رویدادهای فرهنگی اقلیم کردستان و منطقه به‌شمار می‌رود که سالیانه از سوی سازمان غیردولتی بنیاد فرهنگی گلاویژ در شهر سلیمانیه پایتخت هنری و فرهنگی اقلیم کردستان برگزار می‌شود. این جشنواره از سال ۱۹۹۶ هرساله برگزار شده است و جایگاه ویژه‌ای میان فعالیت‌های فرهنگی منطقه دارد. جشنواره سه بخش رقابتی شعر و داستان و مقاله دارد و امسال هم با پنل‌هایی با موضوعات ادبیات و تئاتر و سینمای ایران همراه بود.

چرا «جمشیدخان عمویم، که باد همیشه او را با خود می‌برد» را ترجمه کردم

شنیدیم که آخرین رمان بختیار علی نویسنده‌ی کرد عراقی قرار است به زودی با ترجمه‌ی مریوان حلبچه‌ای مترجم همیشگی آثار او به بازار بیاید. از حلبچه‌ای خواستیم درباره ترجمه‌ی یکی از آثار بختیار علی برای‌مان بنویسد. او برای‌مان درباره‌ی رمان جمشید خان عمویم، که باد همیشه او را با خود می‌برد نوشت. شرحی از مضامین رمان و در پایان این‌که چطور سرنوشت او و بختیار علی، از دو نسل، به جنگ‌های خانمان‌سوز گره خورده است.

کردستان ، ادبیات کردی، ادبیات همسایه

مقدمه‌ای بر ادبیات کردی

زبان‌ها و روایت‌ها فراتر از فاصله‌های جغرافیایی قرار دارند. زبان جزء اصلی فرهنگ است و روایت‌ها زنده نگه دارنده‌ی آن‌چه بر آدمیان گذشته است. برای همزیستی و مهربانی شناخت لازم است و ادبیات بهترین مسیر برای شناخت دیگری است.

ادبیات داستانی کردی

مقدمه‌ای بر ادبیات داستانی کردستان عراق

اگرچه ادبیات داستانی کُردی در زمانی زیر سایه شعر قرار داشت اما امروز داستان‌نویس‌های کرد از این سایه خارج شده‌اند. تحولات سیاسی همیشه تاثیر مستقیمی روی کار نویسندگان کرد گذاشته و با برهم نهادن جوشش‌های ادبی و اتفاقات سیاسی، می‌توان دوره‌های مختلفی را در ادبیات داستانی کردستان عراق تشخیص داد که هرکدام ویژگی‌های متفاوتی دارند. از «دوره‌ی تولد و تلاش برای ماندگاری» حدفاصل ۱۹۲۵ تا دهه هشتاد گرفته تا «مرحله‌ی طلایی ادبیات داستانی» در دهه هشتاد میلادی و بعدها باز شدن فضای نفس کشیدن کُردها و رویش نویسندگان جدیدی که جهانی‌تر می‌اندیشند.

راویِ سرزمینی از کلام

بختیار علی پیش از آنکه رمان‌نویس معروفی شود یک شاعر بود. مثل بسیاری دیگر از هم‌زبانانش؛ که گویی شوق سرودن شعر و سر دادن آواز در تاریکی شب‌ها و پیچ و خم سفرهای کوهستانی‌شان پایان‌ناپذیر است. سال‌ها پیش در شعری نوشت: «به یاد نمی‌آورم… چرا کشاورز شدم؟ چرا پوچی می‌کارم؟ چرا خشکی برداشت می‌کنم؟ به یاد نمی‌آورم… چرا کتاب‌هایی این‌چنین بزرگ نوشتم؟ چرا باغ‌هایی این‌چنین تودرتو ساختم؟…»

جریان شناسی ادبیات داستانی کردستان ایران

جریان شناسی ادبیات داستانی کردی در ایران

تاریخ داستان‌نویسی به زبان کردی در ایران، در آغاز کار بستگی مستقیمی با اوضاع سیاسی دارد. در بررسی داستان‌نویسی کردی به سه دوره متفاوت می‌توان اشاره کرد. اگر دوره‌ای اول را (۱۳۲۰-۱۳۷۲) رئالیسم اجتماعی و دوره‌ای دوم را (۱۳۷۲ تا میانه‌ی دهه‌ی۸۰ شمسی) ظهور ادبیات مدرنیستی بدانیم. می‌توان دوره‌ی سوم این تاریخ را ظهور داستان تجربی نامید.