دسته بندی: پرونده

هیچکس نمی‌داند نخستین بار کدام زن و در کجا با تکیه بر آگاهی خود نظام مردسالار را به چالش کشید و سرنوشت او چه شد؟ اما آنچه که ‌می‌دانیم این است که همواره در طول تاریخ زنانی بودند که با تمام جان خود در برابر ستم و نابرابری مقاومت کردند تا آنکه بالاخره بتوانند روزی خواهران خود را ملاقات کنند و مبارزات خود را سامان ببخشند. هشت مارس نقطه‌ی عطف مبارزات زنان برای کسب آزادی و برابری است تا هربار از تجربیات خود بگویند و بتوانند جهان را از چشم‌انداز خویش ببینند و توصیف کنند.

به طور دقیق نمی‌دانیم زندان چه زمانی اختراع شد اما همان‌طور که کم‌کم زندانی شدن به عنوان مجازات شناخته شد، ابعاد مختلف آن مثل نحوه اداره و نظارت بر زندان و حقوق زندانیان و تأثیر زندان هم پدیدار شد. و لاجرم ادبیات هم بخشی از این گفت‌وگو را به عهده گرفت.

مرگ فروغ در آن بعدازظهر سرد زمستانی، بسیاری را در بهت و افسوس فرو برد، زیراکه هم جوان بود و هم شعرش تولدی دیگر را تجربه می‌کرد. اکنون با گذشت بیش از شصت‌سال، مرگ زودهنگام او همچنان برای شعر ایران دریغ‌آور و ناگوار است.

سوگ، از اندوه تا التیام     امروز 14 بهمن 1404، دویست و نود و هفتمین روز است.

نوجوانان امروز در جهانی پر از فشار و تنش زندگی می‌کنند و با مشکلاتی مانند خشونت، اعتیاد و بی‌ثباتی خانوادگی مواجه‌اند. همچنین تجربه‌ی اخبار نگران‌کننده، تصاویر خشونت‌بار و زیستن در فضایی آکنده از آشوب و تنش‌های جمعی، خواه‌ناخواه بر احساس امنیت، امید و آینده‌نگری آنان سایه می‌اندازد. رمان‌های معرفی‌شده در این پرونده، با بازتاب این وقایع، به بررسی و ریشه‌یابی این آسیب‌ها می‌پردازند.

واتسلاف هاول جوان، نمایشنامه‌نویسی موفق و مبتکر در فضای تئاتر دهه شصت چکسلواکی بود. با اشغال کشور به وسیله سربازان شوروی و همسایگان کمونیست، او در زمره مخالفان سیاسی قرار گرفت. علاوه بر نمایشنامه‌ها، با نوشتن جستارها و نامه‌هایی به سیاستمداران روی افکار عمومی چک و اسلواکی تاثیر زیادی گذاشت. هاول دهه هشتاد میلادی را در زندان آغاز کرد و با پیروزی و رسیدن به ریاست جمهوری به پایان برد. پرونده این هفته ما درباره جستارها و متن‌هایی است که در دوران خفقان سیاسی نوشت.

با شروع محاکمه آیشمن در اسراییل، هانا آرنت متفکر آلمانی-یهودی که سال‌ها بود از دست نازی‌ها به آمریکا پناه برده بود به سردبیر نیویورکر پیشنهاد داد تا سلسله گزارش‌هایی از این محاکمه بنویسد. نتیجه نه یک‌ سری گزارش ساده‌ی ژرونالیستی که تعمقی در باب مفهوم شر شد. آیشمن چقدر مقصر در جنایاتی بود که آفریده بود؟ این گزارش‌ها بحث و جنجال فراوانی مخصوصاً در محافل یهودی آفریدند و حالا شصت سال بعد از نوشته شدن کتاب، با ترجمه شدن آن به فارسی این بحث‌ها دوباره در فضای فکری ما مطرح شده است.

در ادبیات فارسی معاصر چهره‌های تأثیرگذاری هستند که هرکدام به علتی مطرح و ماندگار شده‌اند. وینش قصد دارد هر ماه با عنوان «قلم ماندگار» پرونده‌ای برای یکی از این نویسندگان تهیه کند. اولین پرونده این مجموعه به بهرام بیضایی اختصاص دارد.

طبق معمول هر سال به مناسبت سال نوی میلادی به سراغ ارمنیان می‌رویم و به جنبه‌ای از زیست اجتماعی آنها و اثری که بر فرهنگ ایران‌زمین داشتند می‌پردازیم. این بار سراغ قصه‌های نویسندگان ارمنی رفته‌ایم، قصه‌هایی که زبان برخی از آنها ارمنی است و بعد از ترجمه بررسی شده و زبان برخی دیگر نیز از ابتدا فارسی بوده است. در این پرونده آثار هوهانس تومانیان، الکساندر شیروانزاده، زویا پیرزاد، روبرت صافاریان و آراز بارسقیان معرفی شده‌اند.