دسته بندی: پرونده کودک و نوجوان

طلاق برای نوجوان تجربه‌ای گیج‌کننده و فرساینده است و احساس امنیت را از او می‌گیرد. طلاق والدین واکنش‌های گوناگونی در کودکان ایجاد می‌کند که به ویژگی‌های فردی و شرایط زندگی آن‌ها وابسته است. تجربه طلاق والدین باعث می‌شود فرزندان با اضطراب وابستگی و تردید در روابط عاطفی روبه‌رو شوند. ترس از آسیب دیدن دوباره و فقدان اعتماد می‌تواند مسیر شکل‌گیری ارتباطات سالم و پایدار را دشوار کند. به راستی طلاق، این پدیده‌ی زندگی مدرن چه سویه‌های دیگری می‌تواند داشته باشد؟

نوجوانان امروز در جهانی پر از فشار و تنش زندگی می‌کنند و با مشکلاتی مانند خشونت، اعتیاد و بی‌ثباتی خانوادگی مواجه‌اند. همچنین تجربه‌ی اخبار نگران‌کننده، تصاویر خشونت‌بار و زیستن در فضایی آکنده از آشوب و تنش‌های جمعی، خواه‌ناخواه بر احساس امنیت، امید و آینده‌نگری آنان سایه می‌اندازد. رمان‌های معرفی‌شده در این پرونده، با بازتاب این وقایع، به بررسی و ریشه‌یابی این آسیب‌ها می‌پردازند.

هری پاتر محبوب‌ترین کتاب نسل هزاره بود. دنیا و اندیشه آن روی بسیاری از افراد این نسل تأثیر گذاشت و مقالات بسیاری درباره‌اش نوشته شد. هنوز هم بزرگسالان این نسل درباره آموخته‌هایشان از هری پاتر می‌گویند. گرچه هری پاتر هنوز کتاب محبوبی است اما در گذر زمان محبوبیت آن دستخوش تغییراتی شده. شاید بخشی از آن بخاطر تغییر مراجع و منابع تأثیرگذار روی نگاه این نسل و شیوه‌های ارتباطی جدید باشد.

نگرانی، استرس و اضطراب کلماتی است که بیش از پیش می‌شنویم. شاید انسان‌ها هیچ گاه تا این حد در طول تاریخ این حجم از احساسات ناخوشایند را تجربه نکرده‌‌ باشند. شتاب و پیچیدگی زندگی روزمره ما بیشتر شده، توقعاتی که از خودمان داریم بالاتر رفته، از طبیعت فاصله گرفته‌ایم و همه اینها در کنار عوامل پیدا و پنهان دیگر سبب شده هیجانات ما در طول روز نوسان بسیار داشته باشد. محرک‌هایی که باعث نگرانی می‌شود می‌تواند بسیار متنوع باشد. شاید هر کدام تاثیری که روی افراد دارد یکسان نباشد، اما از نگرانی تصمیم‌گیری برای انتخاب ناهاری که می‌خوریم تا نگرانی ناشی از مرگ یکی از عزیزانمان می‌تواند دامنه‌اش وسعت داشته باشد. درسال‌های اخیر میزان استرس یا اضطراب در کودکان و نوجوانان هم افزایش چشمگیری داشته است، مخصوصاً پس از کرونا. در این پرونده به چند کتاب از ایران‌بان می‌پردازیم که با این موضوع نوشته شده‌اند.

کتاب‌های تصویری که انواع مختلفی دارند، مهم‌ترین نوع کتاب کودک هستند. مخصوصا برای کودکی که هنوز خواندن نمی‌داند اهمیت به‌سزایی دارند. این کتاب‌ها گاه شکلی آموزشی به خود می‌گیرند، گاه شکل اسباب‌بازی و گاه داستانی‌اند. این پرونده به مرور کتاب‌های داستانی تصویری که تا به حال در وینش معرفی شده‌اند اختصاص دارد.

در سال‌های اخیر کتاب‌های کودکی منتشر شده‌اند که می‌توانند به خانواده‌ها کمک کند به فرزندشان –چه دختر و چه پسر- که در سال‌های پیش از دبستان و سال‌های اول دبستان هستند آموزش‌هایی مثل مراقبت از خود و بدن، حریم خصوصی و … را منتقل کنند. این مطلب به معرفی چند کتاب می‌پردازد که با محوریت این موضوع منتشر شده‌اند.

نگرانی برای آینده‌ی کره زمین و توجه به حفاظت از محیط‌ زیست چند سالی است که بحث‌ روز دنیاست.
سران کشورهای مختلف در همایش تغییرات اقلیمی شرکت می‌کنند، فعالان محیط زیست چهره‌های شناخته‌شده‌ای هستند، محصولات فرهنگی مختلفی درباره‌ی حیوانات درحال انقراض تولید می‌شود و در رسانه‌های مختلف از رادیو و تلویزیون گرفته تا شبکه‌های مجازی همه جا با پیام‌های محیط‌زیستی مواجه می‌شویم. کودکان پایه‌گذار این آینده سبزند. نقش آن‌ها در این میان چیست و کتاب‌های کودک و نوجوان در این میان چه وضعیتی دارند؟

این روزها زیاد به آگهی‌های کلاس‌های داستان‌نویسی برای کودکان و نوجوانان برمی‌خوریم. کلاس‌هایی که به خاطر شرایط دو سال اخیر و امکانات آموزش آنلاین از قبل هم پررونق‌تر هستند. حالا بچه‌هایی از سراسر ایران با یک کلیک می‌توانند در یک کلاس کنار هم بنشینند. اما این کلاس‌ها لازم و مفید هستند؟ آموزش «مهارت نوشتن» به طور عام از ضعف‌های سیستم آموزش و پرورش در ایران است. این کلاس‌ها می‌توانند این ضعف را جبران کنند؟ این کلاس‌ها می‌توانند از کودکان و نوجوانان نویسنده بسازند؟

این پرونده برای پاسخ دادن به پرسش‌هایی این چنین آماده شده است. در یک گزارش سراغ سه نویسنده و پژوهشگر صاحب‌نام در زمینه‌ی ادبیات کودک و نوجوان رفته‌ایم. در کنار این گزارش، مقاله‌ای را می‌خوانید که در آن کتاب‌هایی برای آموزش داستان‌نویسی به کودکان و نوجوانان معرفی و بررسی شده‌اند.

بازنویسی و بازآفرینی متون کهن در همه‌ی جهان بخش مهمی از ادبیات کودک و نوجوان است. بازنویسی گاه به منظور ساده کردن متن‌های دشوار انجام می‌شود تا پیوند نسل جدید با گذشته‌ و میراث فرهنگی‌شان برقرار بماند و گاه فراتر و با نگاهی انتقادی سراغ متونی می‌رود که با ارزش‌های دنیای امروز سازگار نیستند و با بازآفرینی خلاق خوانشی نو از این قصه‌ها می‌دهد. گاه هم میان این دو می‌ایستد. در این پرونده که به بهانه‌ی مطلب یکی از خوانندگان نوجوان وینش شکل گرفت به سراغ این خط رفتیم تا ببینیم با نسل امروز چگونه باید از دیروز سخن گفت؟