دسته بندی: نمایش در پویه

دنیا در حال تغییر است. جهانی شدن، هوش مصنوعی، تجارت آزاد، انقلاب صنعتی چهارم، اینترنت و کسب‌وکارهای نوظهور همگی در حال تغییر زندگی ما هستند. آیا دنیا دارد دیوانه می‌شود؟ یا این‌ها خود تعریف انقلاب هستند؟ سرمایه‌داری، یکه‌تاز این میدان که بعد از ختم جنگ سرد، لباس نئولیبرالیسم را به تن کرد، چگونه ارزش‌ها و زندگی ما را تغییر می‌دهد؟ آیا هنوز به این گفته‌ی هایدگر که تکنولوژی بر ما سیطره دارد، شک دارید؟

جستارهایی در باره زن، کتاب نه چندان به روز ولی مهم است، که مفاهیم قدرت و نقش زنان را در جامعه بررسی می‌کند. کتاب شامل چهار مقاله از سوزان سانتاگ، نویسنده و فعال اجتماعی معروف آمریکایی است. عنوان 4 مقاله عبارت است از «استاندارد دوگانه پیر شدن»، «جهان سوم زنان»، «معنای ایده آزادی زنان برای شما چیست؟» و «زیبایی زن: منشا ذلت یا منبع قدرت؟» که سانتاگ بین سال‌های 1973 تا 1975 نوشته است.

حیوان، انسان، طبیعت به روایت استیو مک کاری

حیوانات بیشتر از اینکه متفاوت باشند به انسان نزدیک هستند. آن‌ها در واقع مانند انسان متولد می‌شوند، تولیدمثل می‌کنند و می‌میرند، آن‌ها مانند انسان‌ها زبان مخصوص به خود را دارند که به آن‌ها امکان می‌دهد با یکدیگر و همچنین با انسان‌ها ارتباط برقرار کنند.مثلاً رنج یا شادی خود را بیان می‌کنند. بنابراین ناآگاهی از این شباهت‌ها تنها حالتی است که انسان برای انکار حیوانیت خود و توجیه ناشنوایی که در مواجهه با آسیب‌پذیری حیوانات از خود نشان می‌دهد، نوع دیگر آسیب‌پذیری است.

پیام کتاب بازآفرینی بازار؛ تاریخ طبیعی بازارها به قلم جان مک‌میلان را می‌توان چنین خلاصه کرد: «بازار خوب» تنها راه رسیدن به ثروت است و مسئله اصلی چگونگی گذر از «بازار بد» به «بازار خوب» است. این کتاب برای تمجید یا تقبیح بازار نوشته‌نشده است، بلکه شواهد متعددی ارائه می‌دهد تا به کمک آن‌ها بتوان چگونگی گذر از «بازار بد» به «بازار خوب» را ترسیم کرد. این کتاب می‌تواند خواننده را از جزمیت بازارگرایی یا بازارستیزی آزاد کند. می‌توان پیش‌بینی کرد پس از مطالعه این کتاب مناقشه بر سر اقتصاد بازار یا اقتصاد دولتی پایان یابد و جای خود را به این مسئله بدهد که چگونه به بازارهایی که رفاه مصرف‌کنندگان و درآمد عرضه‌کنندگان به آن بستگی دارد، شکل بدهیم.

آیا کودکان همیشه در نظر جامعه انسان‌ها همین فرشته‌های ظریف و شیرینی بودند که حالا هستند؟ در جوامع دیگر و زمان‌های گذشته اوضاع به چه منوال بوده است؟ نویسنده‌ی کتاب «انسان‌شناسی کودکی: فرشته، مال یا تخم جن» دیوید لَنسی نشان می‌دهد جوامع دیگری هستند که در آن‌ها کودکان «تخم جن‌»های (changeling) ناخواسته و دست‌وپاگیری بیش نیستند یا اگر مطلوب و خواستنی‌اند، صرفاً به این خاطر است که به شیوه‌ای عمل‌گرایانه جزئی از مال و منال (chattel) والدین تلقی می‌شوند. این کتاب را انتشارات کمبریج با عنوان «The Anthropology of Childhood Cherubs, Chattel, Changelings» چاپ کرده. کتاب به فارسی هنوز ترجمه نشده است.

دوستی از آن مفاهیم پیچیده‌ای است که در ابعاد مختلف از چرایی آن گرفته تا انواع دوستی می‌توان به آن پرداخت. آدم‌ها برای رهایی از تنهایی، خودخواهی، یا برپایه فضیلت و یا عشق‌ورزیدن و گاهی براساس منفعت با یکدیگر دوست می‌شوند. در کتاب فلسفه دوستی اثر الکساندر نهاماس به موارد یاد شده با در نظر گرفتن نگاه‌های مختلف به این مقوله پرداخته شده است.

یوهان گئورگ هامان ضد سیستم بود، ضد هرگونه نظامی به معنای عامش. تا بیست‌وهفت سالگی آدم معقولی بود! یک جوان به‌روز. با اهل ادب و سیاست و اقتصاد معاشرت داشت و کم نبودند کسانی که در ناصیه‌اش مرد خوش‌ذوقِ با استعدادی را می‌دیدند که به زودی از سرآمدان روزگار جدید خواهد شد، شبیه کسی که امانوئل کانت نهایتاً شد. اما هامان راه دیگری رفت. راهی که آیزایا برلین، این مورخ بزرگ تاریخ اندیشه، در کتابش کتاب مجوس شمال آن را تشریح می‌کند.

دهه چهل سال‌های اوج رشد اقتصاد ایران بود. چندین سال پیاپی کشور رشد اقتصادی بالای ده درصد را تجربه کرد و بسیاری از صنایع در آن دوره بنا شد و تکنوکرات‌هایی مثل رضا نیازمند و علینقی عالیخانی معمار این دوره از اقتصاد ایران بودند. تکنوکراسی و سیاست‌گذاری اقتصادی در ایران مصاحبه علی‌اصغر سعیدی استاد علوم اجتماعی دانشگاه تهران با رضا نیازمند است. کتاب به شیوه تاریخ شفاهی تدوین شده و مصاحبه در دوران سالمندی دکتر نیازمند انجام شده است.

کتاب مقدمه‌ای بر تجربه فرهنگ عمیق برای کسانی نوشته شده که در کشوری غیر از موطن خودشان اقامت موقت دارند؛ یعنی دانشجویان خارجی، تبعیدی‌ها، مهاجران، گردشگرانی که اقامتی طولانی‌تر از معمول دارند و در کل هر کس که سرزمین خود را ترک کرده است و زمانی طولانی را در کشوری دیگر سپری می‌کند. این کتاب همچنین برای علاقه‌مندان به تجربه‌های بین‌فرهنگی مفید خواهد بود. از فشارهای روانی این چالش‌های تطبیقی گاهی با عنوان «شوک فرهنگی» یاد می‌کنند.