دسته بندی: شعر

اگر مجاز باشم مولانا را در یکی از روایت‌های مثنوی خلاصه کنم، روایتی ژرف‌تر از قصه‌ی موسی و شبان به نظرم نمی‌آید. چرا که این قصه در متن محبوس نمی‌ماند و به فرامتن نیز راه می‌یابد؛ و نه تنها مخاطب که مولف را نیز به چالش می‌کشد. گویا بیان یک مسئله فرا‌عصری است که در تمامی برهه‌های تاریخ، خود را به رخ می‌کشد.

کادیر آیدمیر در سال ۱۹۷۷ در استانبول به‌دنیا آمد. از دبیرستان فنرباغچه در سال ۱۹۹۵ فارغ‌التحصیل شد و مدتی در دانشگاه، مدیریت خواند و سپس در رشته‌ی روابط عمومی تحصیل کرد. اولین شعرهای او در مجله‌ «شعر_اوکو» و بعدها آثار دیگرش در بسیاری از مجلات و روزنامه‌های ترکیه منتشر شد. آثار کادیر آیدمیر به زبان‌های آذربایجانی، آلمانی و همچنین بلغاری، روسی و انگلیسی تاکنون ترجمه و منتشر شده. عمده‌ی آثار کادیر در حوزه هایکو و هایکوسرایی است.

خیلی از رباعی‌هایی که از خیام در ذهن داریم نه‌تنها از خیام نیست بلکه صاحب واقعی‌اش هم معلوم است. از اواخر قرن نوزدهم میلادی تا همین سال های اخیر ، عده‌ای سعی کرده‌اند رباعی‌های واقعی خیام را مشخص کنند، ولی شیوه‌ی کار خیلی از آن‌ها علمی نبوده‌. این پرونده به بیان ضرورت تحقیق علمی در شناخت رباعی‌های واقعی خیام می‌پردازد.

چیزی که در مورد خیام دست‌کم امروز ارزشی بیش از مولفه‌‎های دیگر او دارد، ارزش داستانی اوست. زندگی خیام، استعدادهایی که طبیعت در اختیارش گذاشته و عبورش از ریاضی و فلسفه به شعر و آنچه در شعر کرده، دستمایه داستان عمیق شورانگیزی است که می‌تواند ذهن‌ها را به سمت او خیره کند. چه این اتفاق بیفتد و چه نه، زندگی و کارنامه خیام ارزش داستانی بسیار بالایی برای انسان امروز دارد.

در تاریخ اندیشه، کمتر نامی به اندازه «خیام» توانسته است میان دو دنیای متضاد، یعنی «حقیقت تاریخی» و «اسطوره خیامی»، پل بزند یا میان آن‌ها شکاف ایجاد کند. ما با خیامی روبرو هستیم که در یک سو، دانشمندی دقیق در ریاضیات و نجوم است و در سوی دیگر، شاعری که در جهانِ ترجمه‌ها، به نمادِ مستی و بی‌بندوباری بدل شده است. اما پرسش بنیادین اینجاست: آنچه ما از خیام می‌دانیم، واقعیت است یا بازتابی از توهماتِ گذشتگان؟ کتاب «حکیم عمر خیّام و رباعیات» «پژوهشی درباره عمر خیام، معنای رباعی‌ها و ترجمه فیتز جرالد» نوشته کاظم برگ‌نیسی، پاسخی است جسورانه و روشمند به این پرسش.

سعدی یکی از چهره‌های برجسته ادبیات فارسی و شناخته شده در جهان است. اهمیت او نه تنها بخاطر هنرمندی در زبان و بیان، بلکه در نگاهی است که به زندگی و حیات دارد. او نیز نابسامانی‌های روزگار را تجربه می‌کند و از میان همه آنها، جهانی می‌آفریند سرشار از معنا و شیوه‌هایی برای دوام و زیست در این دنیای پرآشوب.

بررسی بسامد واژگان در اشعار سعدی نکات ارزشمندی را برای پژوهشگران مشخص می‌کند. استادان مظاهر مصفا و شفیعی کدکنی با توجه به بسامد بالای واژه‌هایی چون تشنگی و جوانمردی و فتوت، کاوش بیشتری در احوال و ویژگی‌های سعدی کرده و نتایجی به دست آورده‌اند. این مقاله به ارائه نظرات این دو استاد می‌پردازد.

مرگ فروغ در آن بعدازظهر سرد زمستانی، بسیاری را در بهت و افسوس فرو برد، زیراکه هم جوان بود و هم شعرش تولدی دیگر را تجربه می‌کرد. اکنون با گذشت بیش از شصت‌سال، مرگ زودهنگام او همچنان برای شعر ایران دریغ‌آور و ناگوار است.

پلین اوزر (PELIN ÖZER) متولد 1972، شاعر، هایکوسرا، ویراستار، روزنامه‌نگار و مجری رسانه‌ای معاصر ترکیه است. ااو تا سال ۲۰۰۳ به عنوان گزارشگر فرهنگ و هنر، ویراستار و تدوینگر در عرصه مطبوعات و تلویزیون رسمی ترکیه کار کرد و از آن پس به طور مستقل مشغول به فعالیت‌های فرهنگی و کارگاهی در حوزه‌ی هایکو، شعر و ادبیات و فرهنگ معاصر ترکیه شد. سعید جهانپولاد چند هایکو از اوزر را به فارسی برگردانده که در ادامه می‌خوانید.

جیسون آلن- پایسانت، شاعر جامائیکایی است که در آثارش به هویت سیاه‌پوستان و مهاجران می‌پردازد و تاکنون موفق به دریافت جوایز ادبی متعددی شده است. سعید جهانپولاد شعری از او را با عنوان «پرسه زدن با کلمه‌ی درخت» به فارسی ترجمه کرده است که در ادامه می‌خوانید.