همسایه‌ها

نویسنده کتاب: احمد محمود

تاکنون 2 نفر به این کتاب امتیاز داده‌اند

نظر من

 

خلاصه کتاب:

نگارش این رمان از سال ۱۳۴۲ آغاز گشت و در اردیبهشت ۱۳۴۵ به پایان رسید، اما به دلیل این که ناشر حاضر به چاپ آن نشد چند بخش  از آن در سال های ۱۳۴۵ و ۱۳۴۶ در مجله فردوسی به چاپ رسید. محمود در سال ۱۳۵۲ همسایه ها را باز نویسی کرد و سال ۱۳۵۳ با کمک ابراهیم یونسی ، انتشارات امیر کبیر آن را در هزار نسخه منتشر کرد.

رمان داستان زندگی فردی به نام خالد است  که در بستر تاریخی پیش از کودتای ۲۸ مرداد در شهر اهواز روایت می شود.

خالد به خاطر یک اشتباه و شکستن شیشه خانه غلامعلی پاسبان پایش به کلانتری باز می شود. او درآن جا مأمور می شود تا پیامی را از یک زندانی به فرد دیگری برساند او در این بین با گروه سیاسی آشنا می شود که هدفشان روشن کردن اذهان عمومی برای مبارزه با استعمارگران انگلیسی و ملی شدن نفت است. یک بار در دورهمی‌ای شرکت می‌کند که مورد تعقیب پلیس قرار می گیرد و هنگام فرار پایش آسیب می بیند و به خانه ای پناه می‌برد و در آن جا دلباخته دختری سیه چشم می‌شود. خالد به خاطر همکاری با این گروه کم کم از یک فرد عادی از طبقه پایین اجتماع تبدیل به فردی سیاسی می‌شود. دوستان سیاسی‌اش او را از عشق پرهیز می‌دهند. خالد سرانجام به زندان می افتد و پس از آزادی، به خاطر خصومت رییس زندان با او به خدمت سربازی فرستاده می شود.

درباره نویسنده:

احمد عطا با نام ادبی احمد محمود، در دی ماه ۱۳۱۰ در شهر اهواز به دنیا آمد.اوایل دهه ۱۹۵۰ میلادی عضو حزب توده شد. پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲،به علت انچام فعالیت های سیاسی دستگیر شد.محمود مجموعا ۵ سال در زندان و تبعید بود، تجربیات این دوران و مشکلاتش در یافتن شغل دولتی در آثارش به ویژه کتاب همسایه ها منعکس شده است.

محمود در اواخر عمر دچار بیماری تنگی نفس شد، در روز جمعه ۱۲مهر ۱۳۸۱در بیمارستان مهراد تهران در گذشت و در امامزاده طاهر کرج به خاک سپرده شد.

مهم ترین آثار احمد محمود:همسایه ها، داستان یک شهر، مدار صفر درجه، زمین سوخته.

برشی از کتاب:

چشمان درشت شفق، سریع توی چشمخان می‌گردد و رو چهره ام ثابت می ماند. چشمان مرد سیه چرده هم همین طور. لای کتاب را هم می گذارد و سیگارش را خاموش می کند. انگار جا خورده اند. منم جا می‌خورم. هنوز نگاهم می کنند. هر سه سکوت کرده ایم. مثل این که مشتری هم ملتفت شده اند. فروشنده هم دستش از کار باز مانده است. من که حرف خلافی نگفتم،  چیزی نگفتم که اینطور همه ساکت شوند و بهت زده نگاهم کنند.

نظرات دیگران

مریم حسینی، آرزو شهبازی: رمان به دلیل پرداختن به مسایلی چون اعتصابات کارگری،میتینک ها،اعتراضات و تظاهرات مردمی، اشغال نیرو های انگلیس و شوروی، ملی شدن صنعت نفت از طرفی و پرداختن به مسایل جامعه خوزستان و آشنایی خواننده با فرهنگ بومی مردم، از نگاه مارکسیستی قابل تأمل است. توجه نویسنده به مسایلی چون فقر ناشی از ظلم و جور نظام حاکم، جهل مردمان طبقه فرودست جامعه و به تبع آن اعتقاد به خرافات و جادو و جنبل،خودکشی، فحشا، مبارزات طبقه کارگر برای احقاق حقوق از دست رفته، توصیف زندان و وضعیت آنجا، شکنجه ها و بازجویی ها،توصیف ساختار شهر…هم در این اثر و هم در دیگر آثارش، اعث شده استکه وی را نماینده تمام عیار ریالیسم اجتماعی بدانیم. همسایه ها را باید رمان اعتراض دانست.

عبدالعلی دستغیب: خالد چهره ای مشخص، فردی و اجتماعی دارد، دارای روحیاتی است که بسیاری از جوانان ایرانی دارند، آدمی است دارای گوشت و پوست که از رویداد های سیاسی و اجتماعی شهر و زمانش متأثر می شود و برای خواننده آشنا و زنده است. نویسنده در ترسیم چهره او این رو و آن روی سکه، یعنی وجه عاطفی درونی و وجه اجتماعی زندگانی او را دیده و جهات متفاوت واقعیت را در نظر آورده.

حسینی، مریم. شهبازی، آرزو.نقد مارکسیستی رمان همسایه ها،احمد محمود.همایش هفتم پژوهش های ادبی( دانشگاه هرمزگان)،اسفند ۱۳۹۲٫

دستغیب،عبدالعلی.(۱۳۷۸). نقد آثار احمد محمود، چاپ اول، تهران: معین.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *