سایت معرفی و نقد کتاب وینش

مغز: داستان شما

نویسنده کتاب: دیوید ایگلمن

مترجم کتاب: محمداسماعیل فلزی

ناشر: مازیار

نوبت چاپ: ۳ سال چاپ: ۱۳۹۹

تعداد صفحات: ۲۰۸


اولین نفری باشید که به این کتاب امتیاز می‌دهید
مغز داستان شما

اولین نفری باشید که به این کتاب امتیاز می‌دهید

معرفی علوم شناختی

علومِ شناختی[1] مجموعه‌ی علومی است که برای بررسی و فهمیدنِ سازوکارهای ذهن و فعالیت‌های شناختی در انسان‌ها و دیگر موجوداتِ هوشمند موردِ استفاده قرار می‌گیرد. ذهن و شناخت تعاریفِ متنوع (و گاه متناقضی) در پیشینه‌ی علم و فلسفه دارند. برای شروع می‌توانیم ذهن را همان مجموعه‌ی فعالیت‌های شناختی در نظر بگیریم[2]. فعالیت‌های شناختی شامل:  هوشیاری (آگاهی)، تصورات، ادراک، تفکر، قضاوت (و تصمیم‌گیری)، زبان و حافظه هستند. مثلاً تصمیم‌گیری را در نظر داشته باشید: اینکه مطلبی از سایتِ وینش بخوانید یا از سایتی دیگر، یک تصمیم است. اینکه اصلاً مطلبی بخوانید یا نخوانید هم همین‌طور. چه اتفاقاتی در مغز، بدن و محیطِ اطرافِ شما افتاده است که شما تصمیم گرفته‌اید این مقاله را بخوانید؟ با دانستن درباره‌ی پروسه‌ی تصمیم‌گیریِ انسان می‌توانیم تصمیم‌های بهتری بگیریم و دیگران را هم وادار کنیم تصمیم‌هایی بگیرند که به نفعشان است. علومِ شناختی در حوزه‌ی قضاوت و تصمیم‌گیری، تلاش می‌کند به چنین سوالاتی پاسخ دهد.

روش‌شناسیِ علومِ شناختی شبیه به سایرِ علومِ تجربی است. مثلاً در علمِ فیزیک، برای اینکه بفهمیم چقدر طول می‌کشد تا یک سنگ از بالای برجی به زمین برخورد کند نیاز به ابزار و آزمایش داریم. ابتدا یک متر می‌خواهیم که طولِ برج را اندازه بگیریم و بعد از آن نیاز به فرمولِ فیزیکیِ محاسبه‌ی زمانِ برخورد داریم؛ فرمولی که از راهِ آزمایش (تکرارِ پدیده‌ی موردِ نظر) بدست آورده‌ایم. برای اینکه بفهمیم انسان‌ها دقیقاً چگونه و چرا این چنین تصمیم‌گیری می‌کنند هم، نیاز به ابزار و آزمایش داریم. احتمالاً اولین ابزاری که برای این منظور به نظرتان می‌آید «دانشِ روان‌شناسی» باشد. اما تنها یکی از ابزارهایی که برای بررسیِ سازوکارهای شناختی موردِ نیاز است روان‌شناسیِ تجربی[3] است؛ پیشرفتِ تکنولوژی، فلسفه و زیست‌شناسی ابزارهای قدرتمندِ دیگری نیز در اختیارمان قرار داده است. فلسفه‌ی ذهن، عصب‌شناسی، زبان‌شناسی، انسان‌شناسی و هوشِ مصنوعی علومی هستند که در دهه‌های اخیر، هر کدام جداگانه پیشرفت‌های شگرفی داشته‌اند. دانشمندانِ علومِ شناختی از یافته‌های این علوم استفاده می‌کنند تا در موردِ فعالیت‌های شناختی و ذهنِ انسان رازها را برملا کنند. مثلاً انسان‌شناسان می‌گویند: «انسان‌ها در طولِ تاریخ همیشه به صورتِ جمعی زندگی کرده‌اند.» عصب‌شناسان می‌گویند: «مناطقی در مغز وجود دارد که فقط در حضورِ دیگران فعال می‌شود.» زبان‌شناسان می‌گویند: «وقتی کسی با ما حرف می‌زند بدونِ اینکه خودمان متوجه باشیم از کلماتِ طرفِ مقابل‌مان استفاده می‌کنیم.» روان‌شناسانِ اجتماعی می‌گویند: «تصمیمِ اطرافیان بر تصمیمی که ما می‌گیریم تأثیر می‌گذارد.» دانشمندانِ علومِ شناختی از این یافته‌ها فرضیه‌ای می‌سازند که: «با دستکاریِ محیط می‌توانیم تصمیمِ دیگران را جهت بدهیم.» اگر آزمایش‌هایی این فرضیه را تأیید کردند، می‌‎توانیم از آن استفاده کنیم: مثلاً کاری کنیم که بجای اینکه بیشترِ مردم تصمیم بگیرند بستنی بخورند، با دستکاری‌هایی، کاری کنیم که بیشترِ مردم تصمیم‌ بگیرند کتاب بخوانند.

«تصمیم‌گیری» فقط یکی از فعالیت‌های شناختیِ ما است. برخی مسائلی که علومِ شناختی با آن‌ها دست و پنجه‌نرم می‌کند قدمتی به طولِ تاریخِ بشر دارند. «من بودن یا روحِ مجرد»، «ادارکِ واقعیت»، «خودآگاهی»، «شناختِ اجتماعی» و ارتباط و ادغامِ ما با ماشین‌ها و هوشِ مصنوعی مسائلِ اصلیِ دانشمندانِ علومِ شناختی هستند.

 

معرفی کتاب

مغز آخرین کتابِ دیوید ایگلمن نویسنده‌ی پرفروش‌ترین کتاب نیویورک تایمز است. ایگلمن استادِ عصب‌شناسیِ[4] دانشگاهِ استنفورد است که برای نوشتنِ مطالبِ علمی درباره‌ی مغز به زبانِ ساده شهرت دارد. وی همچنین به عنوانِ مشاورِ علمیِ شبکه‌ی HBO در سریالِ «دنیای غرب[5]» فعالیت کرده است.

کتابِ مغز: داستانِ شما، داستانِ چگونگیِ شکل گرفتنِ زندگیِ شما متأثر از مغزتان و شکل‌گیریِ مغزِ شما متأثر از زندگی‌تان است. ایگلمن در این کتابِ حدوداً 200 صفحه‌ای، وجوهِ مختلفِ سیستمِ شناختیِ انسان را با استفاده از ابزارِ علوم اعصاب بررسی می‌کند. علومِ اعصاب یا عصب‌شناسی، علمی است که در آن دانشمندان برای فهمِ کارکردِ دستگاهِ عصبی (شاملِ مغز، نخاع و سلول‌های عصبی (نورون‌ها)) در سراسرِ بدن تلاش می‌کنند. نویسنده با عنوان‌هایی جذاب همچون «من کیستم؟»، «واقعیت چیست؟»، «فرمانده کیست؟»، «چگونه تصمیم‌ می‌گیریم؟»، «آیا من به شما نیاز دارم؟» و «ما به چه کسی تبدیل خواهیم شد؟» طیِ 6 فصلِ کوتاه رئوسِ مطالعاتِ علومِ شناختی را پوشش می‌دهد. دیوید ایگلمن مستندی منطبق برهمین کتاب ساخته است که با عنوانِ «مغز با دیوید ایگلمن[6]» در سال 2015 از شبکه‌ی PBS منتشر شده است. هرچند مغز مهم‌ترین بخشِ سیستمِ عصبی و دستگاهِ شناختی است، اما همه چیز نیست. نقشِ بقیه‌ی بدن در شناخت کمتر از مغز نیست. برای مطالعه‌ی بیشتر مقاله‌ی «روح، و معنای بدن» را از سایت وینش بخوانید. 

 

[1] Cognitive science

[2] در گذشته ذهن را مجموعه‌ی فعالیت‌های شناختی و غیرِ شناختی (مانند غریزه و احساسات) در نظر می‌گرفتند؛ حال آن‌که بسیاری دانشمندانِ علومِ شناختی غریزه و احساسات را نیز زیرِ فعالیت‌های شناختی دسته‌بندی می‌کنند.

[3]Experimental psychology‎

[4] Neuroscience

[5] West world

[6] The Brain with David Eagleman

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *